Ei La Thi Vawng Ding

Simon L Infimate
~ Ramditum Ralsun


“Nothing in life is to be feared, it is only to be understood. Now is the time to understand more, so that we may fear less.” ~ Marie Curie

Khawvêl rambunghai laia mihriem chêng tamna tak, China khawpuia inthawk COVID-19 hripui ṭium tak chu Eurokuilo thlipui anga hrâtin a hung hrâng a. Sâwt âw hman lovin, khawvêl pum a sâwihnîng a. A chîn a lien, a hausa le pasie a thlier hran nawh. Hrilêngin a manhai chu zangâina nei dêr lovin a herthliek a, nu le nau thla a sukbâr hle. Doctor le Scientisthai thiemna khawmin hi hrivawi dolêt zo thei ding damdawi a la ngaituo suok thei nawh. Mi tin, a thiem le mâwltak khawm ni inla, hi hrilêng dolêtna dinga ei thaw thei umsun chu, thurâwn ṭhahai zâwm a, insukfâi ṭha a, mi le inpâw lova a tam thei ang In-a inkhum a la ni hri phawt.


COVID-19 hrilĆŖng hung inį¹­an dan, a natna inlangsuok dan, a’n kĆ¢isĆ¢wng dan, invĆŖng dan tihai le hi hrilĆŖng le inzawmna neihai hrim hrim chu ei hriet hne tĆ¢wl ta hle a, hrilsap ding khawm um rak ta lova ngai thei a ni a, ei fihlĆ®mna dinga thurĆ¢wnhai zĆ¢wm le zĆ¢wmnaw thua ruok chu mimal ngaidĆ¢n le remhrietna-ah an nghat ve. COVID-19 hrilĆŖng-in a hung phursuok į¹­henkhathai tlĆ¢wmte te-in thlĆ®rna la hang nei met ei tih.

Hrilêng le Inkhârkhip:
COVID-19 hrilêngin ei ram a hung rûn ṭan tîra sawrkar thlungpuiin hi hri laka ei him theina dinga thurâwn a siem chu Inkhârkhip (Lockdown) a nih. Ei hriet seng angin, hi hrilêng ei lâksâwng nâwna ding chun midang le inpâw lo kha a him tak a ni rêng a; doctor le damdâwi thiemhai khawmin, kut sâwpfâia midang leh inhnâi lo (social distancing) le mani a inkhum hran, self Quarantine tihai bâk kha chu a tîra inthawk khawmin hril ding an hriet tam rak nawh. COVID-19 invawi hai damdawi ding la um nghâl lo chuh! Tu chen khawm hin a la ni zing a, thurâwn ṭha le infûina ruok chu a tam ta thung.

InkhĆ¢rkhip hi hrilĆŖng leia himna dingin a į¹­hatna tamtak a um a lo ni Ć¢wm. Tienlai ei Pi le Puhai khawmin ‘Khawser’ an lo thaw hlak a; an thiltum le thĆ¢wna san tak chu natna hrik į¹­iumhai laka an himna ding a nih. Puotieng mi tukhawm lĆ»t le suok thei lo dingin khawbing an inkhĆ¢rkhip a, Thiempu in inthĆ¢wina neia a thiemthilhai a suokhĆ¢wm khan, mihriem ta dinga į¹­ium le thina chen intlung thei ding hrivawihai kha hnawt hmangin an inngĆ¢i hlak. MimĆ¢wl le thiemna nei lohai khawmin hi ang ngaidĆ¢n neia sakhuo fepui dana an lo hmang a ni chun, ei him tlĆ¢ngna dinga thuneituhaiin hun sĆ¢wtnĆ¢wte sĆ»nga zui ding dan an mi siem pek hi zĆ¢wm el a him tak Ć¢wm.

Lockdown le Online Ministry:
Hrilêng leia mihriemin nundan pangngâi ei nei thei naw huna automatic a hung suok ve nghal chu Internet thilthâwtheina hmanga rawngbâwlna, Online Ministry hi a nih. Pâwl tinin YouTube Channel hmangin rawngbâwlna ei nei ṭan a. Hi rawngbâwlna hi hun tam takah mi tamtak chun an lo hmang ṭangkai ta hlak nisien khawm, eini râwi ta ding chun a bul inṭanna a ngai thei ding a nih. Inkhawmpui le programme pawimaw tamtak Internet a hai Live le Live lo khawmin lo pe tâwl ta hlak inla khawm, Biekin hawng loa Online chau hmanga inkhâwm tak anga Pathienthu ei ngâina hi hun dangah a la um ngâi nawh.

HrilĆŖngin a mi’n khĆ¢rkhiptir a, Pathienthua inhnikna nei mi an tam pha a, Online fethlenga hmun hran hrana um mi tamtak lungril hmunkhat puta Pathien be tlĆ¢ng theia ei hung um hi lĆ¢wm a um hle a; a buotsaitu pĆ¢wl tum tumhai inkĆ¢ra inerna – ‘nangni ta chu chuong chun, keini ta khang khah’ ti ang zĆ¢wng deu, kuttum inlĆ¢ng si loa lungril sĆ»ngrila insuolna a phur sa ve ruok hi chu tirdakum tak, hmelma in ei hnam sungah bĆ» a khuor nghet zie le, thuneina ei la’n changtir rawp zie chu a sukchieng kawng el. Hieng ang hun harsa tak hnuoia lĆŖng ei ni ta lei hin, Online hmanga rawngbĆ¢wlna le Thlaraua ngĆ»i le chĆ¢uhai insukkhawp theina hi a tam thei angin ei hmang į¹­angkai hi a į¹­ha tak Ć¢wm a, į¹­awngį¹­aina leh į¹­hang la seng inla nuom a um hle.

Lockdown le Online Class:
Online Class ei ti khawm hi ram changkĆ¢ng le hmun tam takah chu į¹­angkĆ¢i taka an lo hmang ta hlak nisien khawm, eini hmun kilkhĆ¢wr le mi į¹­awphnawkhai ta ding chun COVID-19 hrilĆŖng-in a hung phursuok a ni nawh ti ngam um kher naw’ng ei tih. A bul į¹­antĆ®r lai chuh naupang chĆ®n kawl ve kan ni leiin, Online Class an ti hi a nghawk pĆ¢wl laia į¹­hang ve ka nih. Naupangin School kĆ¢i tak tak angin lungril an pĆŖk naw a, į¹­hahnemngĆ¢ina khawm an nei naw hle. Lockdown leiin School an chĆ¢wl tlat a, hang į¹­hahnemngai ngut thu um lo chuh! Ei inhnikna a ni naw leia Teacher lo ni ve lo ta ding chun, į¹­hahnemngai taka nauhai In-a lekha lo inchĆ»ktir chu a harsa veh a. SĆ¢wl taka sin ei thaw hnungin an inchĆ»kna fee ei la pĆŖk nĆ¢wk ding ti ngaituo huna lem chuh tha a zawi ngĆ¢wi ngĆ¢wi a, phĆ»rna pakhat khawm a um naw a, ‘Lockdown a School an chĆ¢wl nana na chun iengkim lockdown hai sien, inchĆ»k chĆ¢wlin fee pe naw inla, kumthara pĆ¢wl an zawm le an intĆ¢ng an thu thu ni raw seh’ ti hi minaran satlie pakhat ngĆ¢idan ve a nih.

Hun a hung fe pei a, ei ngirhmun le boruok pal mĆŖkhai khawmin thu an hung hril pei a. NgĆ¢idan thlĆ¢k zen zen lo lungril khawm a thembuoi thei thil a um ve tlat! Mi mĆ¢wltak khawmin Online Class į¹­hatzie hi an hrietsuok tah. Internet thilthĆ¢wtheina hmangin naupangin Online in class an hang hmasuon a, inchĆ»ktirtu school haiin fee iengkhawm lak lo ding an la hang ti nawk a; naupangin inchĆ»kna environment an nei zing bakah, sĆŖngna iengkhawm um lo chu a va hamį¹­ha tlĆ¢k ngei. Nu le Pahai lesson į¹­ha tak a pĆŖk niin a’n lang. Teacher-hai hi hlaw beisei el an lo ni nawh. Naupanghai hmakhuo ngĆ¢iin hmangina leh an lo enkawl zing hlak zie a sukchieng. Nu le Pahaiin Online Class lei hin teacher-hai chungah bat tamtak an nei a nih.

Online hin ieng chen am ei la’n keihruoi ding ei hriet nawh. Half Yearly Exam, Final Exam, Promotion, Board Exam le a dang dang chuh thuneituhai mĆ¢wphurna-ah innghat ngam ding a nih. Nau lekhathiem ei dit tĆ¢wl si a, thuneituhai thlawpa sinthaw ve hi ei mawphurna chu a la ni hri phawt. Smartphone le Internet thiem lohai khawmin inchĆ»knain hmang į¹­angkai tum ei tiu. Mi į¹­henkhat ta dinga Online Class in sumhnĆ¢r a siem pĆŖk khawm hi, a thei china chu ei inhermilpui thiem a pawimaw a nih. Ei hun tawngin a phursuok ve tlat a!

Lockdown Titi:
HrilĆŖng leia Lockdown hin thil tamtak a hung phursuok a, titi lĆŖngvĆŖl khawm a tam pha hle. A pawimĆ¢w zuola ngĆ¢ihai tĆ¢wite te-in hang thairĆ¢ng inla. ZĆ¢n khat lai khan ruolį¹­ha pakhatin Facebook-ah Mizoram ha’n film tĆ¢wi (short film) ei tulai boruok le inzĆ»la an siem, ‘Pindan Chhungril’ a hung share ka lo en veh a, ngaituona a themin inchĆ»ktir tamtak a neiin ka hriet. Lockdown lei hin mi tinin theitĆ¢wp suoin thei ang angin hma ei lĆ¢k seng a. Mani remhriet dĆ¢na thawa hming cher nuom pĆ¢wl dam le, thĆ¢w mĆ¢kmaw a ngĆ¢ia an thilthaw mi hriet kher nuom lo pĆ¢wl dam um an ta, an rĆŖng chun mi į¹­hangpuitu vawng an nih.

Ni khat laia News Reporter pakhatin COVID-19 test thĆ¢wna enkawltu tak doctor interview a thaw huna a thuhril dĆ¢m hi ngaituo tham tak a tlingin ka hriet. Doctorpa chun, ‘Doctorpa, Conoravirus mi’n vawitir rawh. Ina nĆŖk chun Hospital a hin fĆ¢k ding kan hmu lem kan beisei’ tia mi į¹­henkhatin an ngĆŖn hlak thu a hril. A hril danin a ngĆŖntuhai hi mirethei taluo vawng an nih. Lockdown hi ei la’n tĆŖppui pei ding khawm a hawi. Samari Miį¹­ha kawng tinrĆŖnga hin ei pawiaw seng a nih.

Lockdown in India ram chau ni lo, khawvĆŖl economy a suksiet nasat zie chu mi tin hriet a nih. Economy siet siemį¹­hatna ding hin ieng chen am hun a lĆ¢k ding tu khawmin an hril thei nawh. Company thilsiemhai, ei umna hmuna lĆ¢klĆ»t a harsa a, tax tamtak an sĆŖng a į¹­ul leia thil rate-hai an suksĆ¢ng chu thuhran nisien, ‘mani thawsuok ngei, ei huon thlĆ¢ihai chen man to tak taka ei zawr hlakhai hi mani unau chunga meiling sie ang ei ni naw am a nih’, ti hi tulĆ¢ia mĆ® titi suktamtu chu a nih.

Lockdown leiin ‘mi rama Zion hla rem’ dan um nghĆ¢l lo chuh, ei khuo le tuihai chu ei hung bĆŖl į¹­an mĆŖk tĆ¢wl a. HrilĆŖng kha hrivawiin ei hung nei į¹­an tĆ¢wl mek a. Invawng dĆ¢n hi thiem a į¹­ulin a pĆ¢wimaw hle a nih. Hi hun tak tak hi a nih, mani khĆ¢ta ei um laia ei fĆ®mkhur lai nĆŖk hmana thunietuhai thuzĆ¢wm a pawimaw zuol hun chuh! Thuneituhai khawmin an chanvo hrea hmalakna į¹­hatak an nei a pawimaw. Mihriem hi social being, inį¹­hangpui tawna damkhawsuok thei ei ni lĆ¢i zingin, a hun izira inhermil thiem ei į¹­ul an tah.

Nupui pakhatin ‘ei la’n lockdown hlum vawng Ć¢wm hi’ a tih a, thil ni thei ve tak chu a nih. Lalhai pahnina bung 6 chang 24-na lai kha ei en chun, Samari khuo-ah į¹­am nasatak a tlung thu ei hmu a. Hi huna hin Suria lal Benhadad in a sipaihai leh Samari kul an inhuol a, Samari khawpui hi inkhĆ¢rkhip (Lockdown) an nih. Lockdwon leiin harsatna nasatak an tuor a. Samari khuoa umhai chun Sabengtung Lu cheng sĆ¢wmrietin, Vaį¹­hu ĆŖk kab hmun lia į¹­hea hmun khat tangka pangain an zawr bakah, mani nauhai sa hiel khawm an fĆ¢k ti thu ei hmuh! InkhĆ¢rkhip hin ieng ieng am a la hung rĆ¢suok ding ei hriet nawh. Ringtuhai chu mani unauhai ta dinga malsĆ¢wmna ni dinga ei insiem tlat hi a pawimĆ¢w. Hri le hrai them ve lo, phingį¹­am khawma thi theina khawvĆŖla chĆŖng ei la ni tlat!

Thu Khârna:
COVID-19 hrilĆŖngin ei ram le khawvĆŖl pum a nghĆ¢wng dan ei hriet seng. Hi natna fihlĆ®m dan chu thuneituhai thuzĆ¢wm hi a la ni hri phawt. A’n vawihai khawm an damsuokin an nĆ¢ nĆ¢wk thei a, inkĆ¢isĆ¢wng thei danhai khawm ei hriet seng. Iengkhawm nisien, hi natna leia ei thi naw khawmin, ieng leiin am ani khawlĆ¢i tak a’m a ni chuh ei la thi seng ding a ni a, ei umdan ding hi sukfel a pawimaw a nih. Pathienin Israelhai thurĆ¢wn a pĆŖk angin, iengtiklĆ¢i khawmin ei Pathien tuok dinga inzo sa zinga ei um a pawimĆ¢w hle. “Chuleiin aw Israel, I chungah hieng ang hin ka thĆ¢w ding a ni a; … aw Israel, I Pathien chu tuok dingin insiem zo rawh.” (Amos 4:12)

Rengkai: 21st May, 2020

#buttons=(Ok, Go it!) #days=(20)

Our website uses cookies to enhance your experience. Learn More
Ok, Go it!
To Top