TUMBAILAWK, TUMBAILAWK ARTUITE-ENG RIM INNAM VAWNG VAWNG

~Ngurrivung Hmar

Zân thlavar hnuoiah khawsâwt tak le lungrila insir ngâwi ngâwi niawm takin, “Siktui ka nilai khan aw riel angin lo luongral lang...” ti a, a hang inâwi zet chun, a changtunu khawm chu um ngaina a hriet bik nawh, chuongchun biethudi tuoremin, fanau maltluon chawiin hringnun lamtluong an hung hraw ve ta a.

Hmangaitu le a hmangai inkara hmangaina um chu hung puitlingin, hi khawvêl eng hi hmu ve dingin ṭap rawng rawng pumin ka hung suok dawk hlawlh el a. Chuongchun, ka  phingṭam dangchar rena dingin  nenetuia châwmin ka uma, a bu faklai chu sedipin a mi vâia, ka hung changkâng met chun ka fakthei ding tawk bupawk ami siem pek a, chuongchun bu rum ka hung fak thei ding chun bubel a mi bu chu, sungkuoa kan fak tak tak hma’n, Khetleia thursuokin ‘Tumbailawk’ a hung siemin, hieng hin “Tumbailawk, tumbailawk Artuite-eng rim innam vawng vawng” tia a hung inzâwt zet chu, kei chun in hnik ti deuvin ka fak el hlak anih. Hienga “Artuite-eng rim in nam vawng vawng” a hang ti ringawt khawm hin, Artuite-eng rim an nam tak tak amanih tiin inhnik ti deuvin ka fak thei el chu tie! A-ieng-a-ang hrelo pa hi, ka nu le pa chun an mi duotin, an mi enhla em em a, pil le lungte ka lo bar changin ka bau a inthawkin an mi khik suok pek a, kan nui chun an min nui pui a, ka ṭap chun an lungril ana a, ka damnaw changin ka dunaw sa sa’n ka bau hmetkâkin damdawi an min faklui tira, ka damna di’n an theina po povin an mi enkawla.

Unau, nang le kei hi, nu le pa ni hi, ei tlin chie am aw!? Nau-le-te ei enkawlnaa dam, Kohran ei enkawlnaa dam,  ram le hnam ei ṭhuoinaa hai dâm hin, ei ‘Tumbailawk’ sa hi, duottaka ei enkawlhai hin, an dampui ding am? Annawleh thi ngei ngeina tur (Cancer) intluntu ding?

Nu le pahai, nau ei enkawlna hin ieng am naupang in an nuomzawng ti le an ditzawng ti nek hin, ieng am an ṭhatpui ding ti hi, ei ngaituo hmasa a ngaiin ka hriet. Pil le lungte ka bar kha, a du tho annawm ti’n ka nu le pa khan, ka bau a inthawk khan mi khik dawk pek nawhai sienchu, ka ta ding chun thina intluntu ningei atih. Hiengang bawk hin ei nauhai ta dinga ṭha a ni phawt chun, an inzak luota ruol le pai lai an kûn tlawk tlawk ding nisienkhawm pawi ti nawng ei tiu. Ei i thaw lo dinga ka dit pahni chau hang tarlang vak inla; pocket money tia, an hmangna khawm hrietpui si lova, an nuomna naa an hmang ding ti a, naupang pawisa pek le ṭul rak lova Mobile phone changkang le mantam tak tak in chawk pek hai dâm hi.

Nang le kei, Kohran ṭhuoitu / neitu intihai hi, ei Beramhai hin ei ‘tumbailawk’ sa hi an dampui ding am le? Kohran mipui lawmzâwnga rawngbâwltu ni pal ei tih, ti inlau a um tak zet. Ei thuhril, kohran mipuiin an fak theinaw a ni khawmin, naute ka nilaia ka damnaw chang a, ka nu-le-pa’n ka bau hmet kak a, ka dunaw sa sa a damdawi an min fak tir ang khan, ei Kohran damna ding a ni phawt chun an dunaw sa sa, an lemtheinaw sa sa khawmin Pathien thutak hi infaktir tum ṭawk ṭawk ei tiu.

Nang le kei, ram le hnam ka hmangai ti a, chanchinbu a haia ziek tawp theilo hai hi, ei thu ziek ahai hin ram le hnam a dam dîm aw! Ka thu ziek a hin mihai na pal an tih, mihai pawi ziek pal ka tih ti’n, mi po po damna ding thuziek ei tum a, a mawizâwng le a nalzâwng a thu ziek ringawt hin ram le hnam a dam chie di’m? Mitin tadinga Chinchinṭha lawm um bêk bêk hung in tluntu, ei Sandamtu Krista khan Farisaihai le Lekhaziektuhai a biek dan ‘vekvekhai’, ‘rul thlahai’ ti hin chu damna a umnaw chieng hle, amiruokchu annina indiktak a hril ani si, ei damna ding chun ei natna tak hi Pathien thu ngeitawn hmangin ei atthlak a ngai nih.

Nang le kei, ram le hnam ka hmangai ti a, Pawlitiksi a in chawm lut hai hi. Mipuihai hin ei ‘tumbailawk’ sa hi an dampui chie ding am le!? Ei hnam pumpui, ei thlir chun ei ringtu-nun, ei khawtlângnun, ei pawlitiksi hi chu a damnaw anih. Ei damnaw dan hi chu ahril a hril ni-khuo a hai hin chun ei hriet tawl viu, pil le lungte naute’n a fak chun a natpui ding anih ti hretuhai vawng ei nih, amiruokchu ei mipuihai hin an thilfak hi an dampui ding am, an natpui ding, ti hi ei hriet nawmanih aw! Inthlang lai mipuiin an dit annawm ti a, pawisa sem ṭeu ṭeu le Silai chawi pawl ruoi dam hi, Cancer ang el a ei hnamin a thipui ngei ngei ding anih, ti hi hre thar ei tiu. Ei pawisa dawng, ei pawisa semhai hi a hmingin ṭhangpuina, damlo inkanna ti haiin mani le mani ei inthiem fawm a, an dik dan tak a hril chun fakrukna, cancer ang a ei hnam fase tu dinga nih. Abraham chun a naupa Lota (Haran naupa) chu Sodom mihai ruolin salah an ṭhuoi, a va sansuok khan, Sodom lal chun Abraham kuomah, "Mihriemhai hi mi pe la, sumhai hi chu nangin nei rawh," a tih khan Abraham chun Sodom lal kuoma khan, "Hnuoi le vân neitu LALPA Pathien Chunghnungtak tieng chun ka bân ka phar tah a nih, pat zai khat khawm, kekawkhrui hlek khawm, i nei hrim hrim chu la dêr naw ning,” ti’n a dawn ani kha. Nang le kei hin chu Lawmman chu chu, kha kha an hang ti hin chu thamna a nih ti hre ngawi ngawi inlakhawm, ei Amen zung zung el ni’n an lang.

Unau dittak, ei ram, ei hnam damna chu Sapram pawisa a innghat a ni naw a, Sawrkara innghat khawm a ni bawk nawh, nang le kei a innghat ani lem, ti hi hre tharin, inenfie rawp ei tiu. Aw, ei ram, ei hnam hmangaituhai, ei Tumbailawk sa hi, ei ram, ei hnam hin adampui chie ding am? Annawleh athipui ding ? ti hi ngaituo nawn rawp ei tiu.

Tarik: 26/04/2012