~ Isaac Hmar
A hmasâ'n, kei hi la'n chûk zing ka ni lei hin, Ka dûthusâmin, ka la thâw thei naw a, pawi ka ti tak zet. Chun, ka thuziek telul hi mi lo hlutsaktu, ka nêka tawnhriet hau lê thil dîlsût taka ngâituo hlakhai lê, mi dîlsût tam tak ditsakna ka hei dawng el hi; Phû lo malsâwmna a nih ka ti nâw thei nawh.
Pathien thûin, "Châwimawi kawnga inditsaktuo seng ro" a lo ti anga kei telul ka thuziek mi lo ditsaktuhai po po chunah, lungriltakin, lawmthu ka hril.
A hmingin, vairampur-a lekha inchûk ê tî lo chun, ka tâwk tawkah, Ei hnam hi ka'n vawi thei êm êm a, ka'n chûkna bahla taluo ka'n lau bawk, nâupangte el ka la ni lei hin kei lê kei khawm, thu hei ziek tak tak ding hin ka la'n sit bawk.
Khawvêl hmasâwnna lê inzawmin, ei hnam ngîrhmun hi nitina hriet zung zung thei ani ta a. Hmun kilkhâwr lê ram tenâua ei i ngâihai chanchin khawm hi eiin hriet paw tâ zung zung el chu ani ta hi.
Khawvêla hnam changkâng lê hnamlien hai bakah, hnam inṭhang lê hmasawn hrâthai chanchin khawm ei hei hriet zung zung el thei ta bawk; hi lei tak hin a nih, ei hnam luo hi ka'n vawi ta bêk bêk el chu.
Chuleiin, ka lungrila um lê ka ngaituona khawm saksuok thiem lo khawpa thu le hla tienga mi pasie ni lang khawm, ka nîna nêkin ei hnam ka'n vawina hin a bûk a rik lem dai sî lei hin, tirlui tî ang deuin ka hung inlang nâwk el ta hlak a nih.
Khawvêl huop ei hei thlîr khawm hin hieng ei thupui Pathumhai hmang hin, hmâ an lâk chu ani tak. Ei pî le pûhaiin lungthu Pathum hmanga bu hmê iengkim an lo suong ang elin; A pakhat khawm hi a'n sâng bîk lê a'n hnuoi bîk hi a um thei naw ding a nih. A'n sâng bîk lê a'n hnuoi bîk a lo um vai vai chun, bêla tui suong thei a ni naw ding a nih.
Inchûkna kawnga khawm hin, zirtirtu, inchûktu lê nû le pâhai ṭhang ruol lo chun a ziksuok tak tak thei ngâi naw hrim hrim. Chuleiin, hieng hai Pathum hi a'n kawp tlap ding a n'a. A'n kawp tlap hmâ chun, ei hnam hin hmasawnna tak tak hi a um thei di'm? tîhi ngâituo tham a nih.
Sakhuona: Khawvêla hin sakhuo tam tak ei um a. Kristien sakhuo hi khawvêla ei damsûnga ding el ni lovin. Chatuona ding khawm a, a ṭhatak chu a nih.
Ei pi ei pu hai khan ieng sakhuo tak amani lo zuiin, suol inthawina'n ran thisen dâm, âr var thisen lê thil dang dang lo hmangin, thingbul lungbulhai Pathiena an lo biek a, khang hunlai an khawsak ei hei suikir chun, lungril a na thei êm êm.
Zakuo kekawr tak ngiel khawma an lo inbel phâk vê naw a. Lungnat tlak taka lo khawsain, tiem lê ziek thei tak ngiel khawm lo um lo mumal khawpa inhnuoiin an lo khawsa chu a nih. Sienkhawm, ei rama gospel chanchin ṭha hung lûtin; kristien sakhuo zuitu ei hung pung pei lê inruol a, ei hmasawn dân ruok hi chu ziek lê tiem seng ruol lo ei hung ni ta a nih.
Hilâizing hin, tû tieng tieng hin ei hnungsawn pei am ani tah aw! tî hi sûttham umin ka hriet tah. Asanchu, ei mithiem tam takhai an hung chawla; an âi aw thei ding mî ei hung tlâwm deu deuva, hnam hmakhuo ngâi nêkin, mâni insukmuk tumna dâm, keiin ka chang phawt leh, tî lungril put dâm, dûamna suol a dâm, mâni sûnghai inditsakbîkna dâm, miharsa lê mi hnuoihnunghai chanvo lakpêka nei tumna chen lungril dâm ei hung put ta pei a ni nawm ani aw? tî dingin ei hung inkeiṭhuoi ta pei a.
Ṭhenkhat ei rama ei um naw lei el a siemtu Pathienin a bîk taka ṭawng a mipêk khawm mâni in sûnga tak ngiel khawm inzâpui a; insukchangkângna a ngâi a, mî ṭawng hmang tum ṭawk ṭawk el dam, 'Ka nâuha'n hmar ṭawng hi chu an hmang thiem ta nawh' tî dam hi chu inlâklienna chi ani kher di'm maw? Einî lê einî ei inzâpui chau ani naw a; Pathien hnama mi siemtu khawm ei inzapui tîna ani el naw ding mâw? I hnam i ṭawng hi tû châwisang dingin am aw i ruot? Hieng thû hi dilsût deua ngâituo hi chu a hun tah ie.
Hieng lei hin a nih, ei hnam ka ngâituo chânga ka lungril mi sukna ngâwi ngâwia zâna khawm ka inpui thei naw hlak chu;
Lungriltaka ei ngâituo tak tak châng lem hin chu; ei ṭap a suok tum el hlak a nih. Kristien 100%-in ti hnam ei ni ta bawk a.
Pathienin hnamhai chunga a rorêlna khawm hi hei sui met ta inlâ:
Isarel chunga a rorelna dam, Juda chunga a rorelna dâm hi sui tham chu a um a nih. Pathien dit lo zâwnga khawsa hnamhai chu; taluo boin an chunga sietna a'n tlungtir a, mîhai lakah sal tâng chen khawmin an um hlak a.
An sim thei naw rawp lem chun, suoka chen khawm a nih an um hlak. Ei hnam khawm Lalpa dit naw zâwng lê a lung tuok ta lo ei ni vei vei lem chun; ei tuor bû chu sâ hleng a tih. Mihriem tu khawm Pathien chunga leng ei um dêr sî naw a.
Khawvêl mihriemin Pathien rorelna her danglam thei tû khawm hlak um lo mê!
Ngaita i rawngbâwl nuom lo Ram le hnam chu an la bohmang ding ani si a, hi Pathien thû a nih. Chuleiin, ka hnam chanpui hai, ei sinthawna a dang dang, ei nîna khawm a dang dang, ei fâk zawngna khawm a dang dang chu a nih.
Ei umna ei sinthaw lê ei fak zawngna hi Pathien rawngbâwlna ani chie am le? Ei hnam hin Pathien ṭawngsie hi phur rawi ei tih. Nasatakin insût ei tîu; Pathien ṭawngsie phur hnam ei ni hlau chun, kutdâw hnam khawmin a mi sie thei a nih ti theinghil naw'ng ei tîu khai.
Hi laia zuk zepsa ka nuom pakhat chu Thuthlunghlui huna khan, sâkhuo rawngbâwltu Thiempu ei Zawlneihai kha an um a, ram roreltu lal an um bawk a nih.Chuong ang dawkin tulai khawm hin Rawngbâwltu Pastor dâm, tirko dam lê Messionary dâm ei um a, ei sâwmapakhat, râhmasa lê faiṭhama hai hin hlâw ei inpêk tlângpuia.
Chun, ṭhenkhatin Messionary dâm ei hung châwm ta pei a, lâwm a um hle. Sienkhawm, ei pêk changchâwi hlura, rawngbâwltuhai nêka thuneitum, iengma lo lê hmusita kan châwmsa tî ni âwmtak fahrana inza lo taka ei thilpêk nêka ei rawngbâwltu hmusitlem dâm um pal thei a nih.
Chuong ang lungril le ngâi dân ei lo nei pal chun; pe naw la khawm Pathienin mi a hau el. Chun, ipêk a lo ni khawma, Pathien kha lâwm chuong naw tawp a tih. Chuleiin, hi thû khawm hi ngâituo tham a ni a. Ieng lai khawma, ei rawngbâwltuhai hi khawvêl dâna, i nêka thiem lo mi hnuoihnunga i ngâi lê i hâusakna an phâk naw a lo ni khawm a, Pathien rawngbâwltu an nîna zawna khan chung en hram tum lem ei tîu aw? Ei thilpêk khawm ei kut chang tienga ei pêk kha, vawi tieng hin hre naw raw se.
Hmangaina zâra kawt a'n hawng leia pe theia ei um a hin, lâwm lem ei tîu.
"SAKHUONA" hi a chunghnungtakah sieng ei tîu.
Hnam: Khawvêla hin hnam tam tak ei um a, hnam lien ei um a, hnam chîn ei um bawk. Ei hriet seng lo khawm khawvêla hin hnam tam tak ei um ngêi chu ring a um.
Ei nunphung (culture) khawsang lê nun dân bâka, ei lungril le dit dân ruok chu a'n ang naw seng. Ei fâk lê ei dâwn, ei dûzawng khawm an ang naw deu seng chu ring a um. Ei hmêl put khawm hi a tlângpuiin an ang naw chu a nih.
Mihriem khawm sikphel ang el an nih, tia inang khawpa ei hmuhai khawm hi; an hei um hmunkhat chie chu, danglamna hi an nei hrim hrim a lo nih. Mihriem hman chuong ei ni chun; hnam lem hi chu hrilsei a ngâi hmêl naw hle.
Hieng hai po po hi Pathien kutsuok vawng chu ei ni tawl a. Hi taka hin ei Pathien ropuizie lê a Pathien nîna hi chiengtakin a tarlang chu a ni hi.
Chuleiin, ei Pa Pathien hin khawvêl ro a relzie chiengtakin a tarlang chieng hle. Khawvêl inlumlet dân hi nguntaka suitham chu a um a nih.
A nuomhai chu a dung dinga, a nuom hai chu a ṭhum hnuoia, a nuom hai chu khawvêla inlang nâwk ta lo ding khawpin a nuoibo el chu ani hi.
Aw le, ei hnam bîk khawm hi hei sut chet chet hman ta û, Gospel ei rama a lût hma khan chu: Hnamchawm, lula hnam (Head hunter) ti a, mî mi hriet ei hung n'a.
Sienkhawm, Gospel chanchin ṭha zârin Dr Rochunga Pudaite fe tlengin ei umna India sawrkâr khawmin hnam pakhata a mi ngâi vêna dingin a lo zieklût ei ni tah.
Khawvêla hnam tam takin ṭawng an neia chu, ziekna dingin hawrawp nei lo tam tak an um laiin; Chanchin ṭha zâr bawkin Dr Thanglung fe tlengin ei ṭawng tiemthei lê ziektheiin a hung um nawk tah a.
Manipur simtlâng hnam tam tak um khawmhai lai ei hnam fe tlengin, chanchin ṭha phurdartu dinga, a bêlruot ei hung ni nâwk ta el dâm hi sut tham chu a tling chu a nih. Gospel chanchin ṭha zârin, hnamchawm el kha ei Pathien chun, nasatakin a mi dawmkâng chu ani naw mâw? Thu le hla tieng khawm ei phû lovin a mi châwisang ka ti nâw thei nawh.
A hranpa tawpin, Independent kohran hlabu, Ramthar hlabu. Kristien hlamawi bu, Dinthar hlabu le a dang danghai a mi pek a, hieng hlabua chuong lo tam tak a bua siemkhawp khawm la um ngêi a tih.
Hieng chau hi a la'n lê, Puonzie mawi tak tak, Puon laisen, Ngotlawng, Ngoteker, Hmar-puon lê a dang tam tak a mi pêk hai ku hi a mak le a ropui ka ti naw thei nawh.
Ei Pathien hin nasataka mi dawmsâng lê mi chawsanga, ei phu lo khawpa mi dawmkâng hi chu a tum chu ani nawm ani âw! A pêk a thiem hle khawm a, a lâk hi thiem naw pal hlau rawi ei tih ka ti. Indiktak chun, Pathien hin chu ei hnam hi chu mi tung ding chu a tum a nih ka tinaw thei dêr nawh.
Ei hlâ hai ei puon hai lê ei hnam rohlu tam tak hai hi ei sîr le vêl a mîhai mi entawn khawp hnam ropui chu ei ni annawm.
Politics Ei hi hi, a hrilfie chu thil intak tak chu a nih. A tlangpuia Dictionary ṭhenkhat a chu. 'Ram inawp dân tî lê ram inṭhuoi dân tî tieng a kâwk tak chu nîin a'n lang.
Rambung tam tak khawvêla hin a uma a, rambungtin hrei le dân chu an ang vawng nawh. Khang an dan siemhai kengkaw le kha dân dungzui angtaka, inawp lê keihruoi tak kha politics ei ti chu nîin a'n lang.
Chun, Politics ei ti hi a'n ṭanna tak chu POLITICUS latin ṭawnga inthawka lak suok a nih.
Chun, POLIS ti greek ṭawng khawmin a lo um taa a umzie chu 'KHAWPUI' tîna a nih bawk.
Khawpui tî hin kha khawpui sûnga dân le inrêlbâwlna po po hai kha a huom vawng a; Dân kengkawtu, thuneitu lê lalhai khan polus ti hmang khan khawpui chu an lo ṭhuoiin an lo enkawl hlak.
Khawvêlin iengtik hun laia a hmang ṭan am? ti ruok chu chiengtaka hriet ni naw sienkhawm, thuthlunghlui huna khawm nasatakin an lo hmang tah ti ruok chu chiengtakin a'n lang.
Țhenkhatin Pathienin adam le Evi a siem a, Eden huona dân a pêk a'nthawka hmang ṭan kha a lo ni dai ta, ti dâm an um a, thenkhatin israel haiin Pathien kuoma lal an hni a, pathienin an lal ding lal Saula a pêka inthawk hmang ṭan a nih ti dam an um a. Hienghai naw khawm ngai dân tam tak chu hi thua hin a um chu a nih.
A'n dik tak chu hrein hril thei naw inlâ khawm, Politic ti hi chu hum sawt tak chu khawvêlin a lo hmang ani ta, ti ruok chu chieng taka hriet thei chu a lo nih.
Khawvêl mihriem hung pung peiin, ram ei hung del lien deu deua.
Mânia ro inrêl (Independent) ram ei hung pung ta peia, India ram khawmin 1947 august 15 khan ei hung hmu vê a nih. Chuong angin Ram sûnga State dang dang lê District dang dang hung suokin nasatakin hmâ ei hung sâwn ta pei chu a nih.
Chu lê inruol ruol chun, Chibing le hnam binga roreltheia insiem nuomna hungril a hung suok a;
Entirna'n: Panjabi chun Panjab. Mizo chun Mizoram, Manipuri chun Manipur ei hung nuoma. Ei hung ni ta pei bawk.
Aw leh, hril ding tam tak chu hilai thua khawm hin a um dea chu; ei Hmar hnam bing hi zuk lûtchil ta tawp el inlâ; einî khawm mi hnam hai ang bawkin ei theina zâwn zâwna hmâ ei lâk ve a, Pathien remruot hi ei hriet phâk dêr naw a, a rorêlna khawm hin a mi rawn dêr bawk nawh; a ṭhen Mizoram-ah, a ṭhen Assam-ah, a ṭhen Manipur-ah, a ṭhen Maghalaya-ah hai le hmun dang danga ṭhe dara umin.
State khata umhai khawm, a bûma um lo lê indar êm êmin a mi ṭhedar vawng el chu a nih.
Hi thû ka tlintâwk tâwka ka hei ngâituo chang hin chu, mîhnam hai, mi ram hai hi ka'n hnara, khâk a indawmkûnin, ngaituo chang a tam thei ngawt el.
Office lê school dâm, hospital lê Collage dâm lê thil dang danghai ei ram India rama hin a tam tak êm êm vei le; ei ram sûnga um tia hril ding ruok chu a va hei vang char char de maw? Mizoram-a tê hin hmar hming châwia um ni naw de sienkhawm, ei hringna le thisen tam taka ei suol dawk a um ve a.
Hi rî ngawt khawm hi, ei tading chun lâwm a um ta hrim hrin a nih. Assam a ei ṭhuoituhai hmalâkna ei chanchinthara an hung puong a rî ringawt khawm hi ka lo hlimpui vê êm êm hlak chu tie.
Ei hnam politics tak hi ie'm nîin ei hriet a? Ie'm aw ei hmathlîr? Tî hi ei renga ei suichieng nuom a va um ta de aw! Kei chu ka theina tlâwm sienkhawm, ei hnam hi chu ka lunginsieta, ka hmangai ngawi ngawi el a nih.
A hmelsiet ding ka phal naw a, a hnungsawn ding hi ka'n lâu ngâwi ngâwi a, Nâupangte el le inchûklai el chau khawm ni lang; ka cham lovin hieng hin ka hung putpui nâwk tawp el hlak chu a nih.
Ka bei a dawnga ning a'n tela ka sahal el hlak hi, Kei lê kei khawm ka'n zapuia, Ka'n thiem naw hiel chang khawm a tam. Anâchu hmangaina'n ka cham loa, tirlui ang el hin, ei hnam politics hi ka'n vawi a nih.
Tu chena ei ngîrhmun ei en chun, MDC hi Assam lê Manipur-a ei nei thei hrama MLA tak lem hi chu, Manipur-a 2 khawm ni lo 1 char ei hei nei thei ṭâwk chau a n'a. Ieng him âw ei thâw ding ei thaw naw? Inhmang pakhat chu ei nei ani el naw ding mâw? Ei nêka tam ni bîk lohai hmanin ei nêkin ṭhuoitu an haua.
Ieng lei am ni'ng a t'a? Mi hnamhai ei en lem chun, inzakum tienga ngâi lem chun, inzakum tak chu ani tah.
A khaikhawmna angin hieng hin hei sui ta inlâ; Pathien hnamtlang Isreilhai kha hei sui ei tih. Sakhuo rawngbâwltu an um a, zawlnei lê lal an um bawk, Lalṭha Pathien ṭî mi an nei khan; tam takin Pathienin mawlsâwmna'n a vur hlak, an sîr le vêla hnamhai chen khawm, Pathienin an kutah a pêk el a ni kha tie.
A khing tienga sui chun, An lalha'n Pathien thu loa ram le an hnam an ṭhuoi phâ ruok chu; an lalhai chauvin tuor lo hai a, a hnam khawmin an tuor a, ringnaw mîhai laka khawm an tlâwm duoi duoi hlak a nih.
Chuleiin, an lalhai khan an ram le hnam chunga khan mawphurna insângtak an nei a. Hnam dang lalhai le an inbiekna a khawm, an lalhai ṭawng kha, an hnam huop țawng a n'a, an rorêl kha, an hnam rorêl ani tlat a nih.
Chuleiin, ei ni khawm. Roreltu lê lala ei tlang (elect) hai hi hnam aî aw khawpa ei aîa roreltu le mi ṭhuoitu an ni lei hin; an thuhril chu hmar hnam thuhril, an rorel chu hmar hnam rorel ani theina a um tlat.
Aw, ei MDC hai le ei MLA hin thuneina chu an lo nei insang ngêi de aw!
Chu chau chu ani nawh Central lê State-in hmasâwnna ding an duonghai po po khawm ku hi an kut pha laizawla um a n'a. Chubakah, sceme an duong el chau ni lo; an nîin pawimaw lê ṭûl an tihai khawm, Sawrkâra hnam aîaw a nawr theitu, Sawrkâr lê hnam inkâra palâina sin thaw theitu umsun chu an nih.
Ei ram delna hlutna dâm hi, sut tham chu a lo nih. Khawvêl hi 70% chung met hi tuipui a n'a, 30% nêka tlâwm met hi khawmuol a nih. Chuonglai zingin, khawmuol khawm hi vûrram lientak, iengkhawm mâwng thei lo khawpa hmun dei iemani ruol a um a, hmun ṭhenkhat thlalêr iengkhawm ṭo theilo hmunchâr a um bawk.
Chun, ṭhenkhat chu thing le ruo umna iemani zât umin; chu hmuna chun, ei chengkhawm chu a n'a. Ei vângnei hle a nih.
A bîkin ei hmar biel lem hi chu, khawvêla ramṭha le sik le sa tieng hlak huntawk, vân ruotui huntawk ram, Lum le dei tieng khawma a'n hawi tawk, lum taluo ni lo, dei taluo ni bawklo ram a, Pathienin a mi lovin chengtir hlutna hi nguntaka ngâituo lem chun, Pathien kâwla lâwmthu hril hril el khawp nîin ka hriet hlak.
Khawvêlin a buoipui lientak laia ṭhang vê chu; Khawvêl sik le sâ danglam hrât taluo hi a n'a. Hmun dei vûrram lumin a tuom hrât taluo leia, vûr khal intuihai tuipui liena hung luong lûtin, tui hin khawmuol hmun tam tak a hung chîm pei a, nasatakin khawvêl boruok hi an thlâktleng a.
Mithiem tam tak an buoi a, Pathien rorêlna hlak an sukdanglam thei dêr si nawh. Chuleiin, an bei chu a dawng ta êm êm a, Ieng angin beidawngin siemṭhat tum hlak hai sienkhawm, Pathien thû naw chun, danglam bawk naw nih. Ei chengna ram hring khawvêla hmun inhawi le hmunṭha hi a hlutna hre thar ei tîu.
Ka sui hlak a, ei chîng chîng ra insuo thei vawng na ram; hieng lâwma ramṭha lê inhawi ni sî; Kumtin sûngkuo tam tak Mizoram lê hmun dang danga ei inpêm lût zut zut el tak hi chu hmangaitu tâ ding chun, a lainat tlak hle.
Sienkhawm, kei telul hin thawthei ka nei tlawt bawk sî nawh. Ka'n chûkna bêk hi Pathien zâr chauin hung hlawtling ta lang Politics a hin inchâwm lût ka tih chu ka ti nawa chu ka hmangaina hi a taka suklang hi chu ka va hei nuom ta char char de àw!!!! Chuleiin, a ziek hi ka theina umsun chu a la ni hri el si a.
Ei rama dinga pawimaw êm êma ka ngâi hlak ṭhenkhat: 1. Inchûkna. 2. Inbiekpâwna. 3. Meivar. 4. Infêpâwna le. 5. Hriselna hai hi an nih. Aw vairampura a hmingin ka'n chûk ve a chu ka lungkham bangna chu ei umna ani tlat leiin. Mi lamlien ṭha, mi inchûk ṭha, mi inbiekpâwna ṭha, mi meivar ṭha, mi rama hrisêlna tienga ṭha, mi rama inchûkna ṭhahai ka hei sui a, Ka'n hnar thei luot hin ka țhunga ka'n nam kûn tawp hlak; Sinthar hmu hlak ei tlâwm deu deu, a umsun khawm ei rama laklût nêkin hmun danga sawn ei tam deu deu.
Ei rama sawrkârin skul a sie hai mumal lo; Iengkim hi a dik a zawn hin a fe mumal ta naw chu ani deu tak el ta naw maw??? Pherzawl DC churachandpur-ah, Parbung SDO, churachandpur-ah, Pherzawl CMO, churachandpur-ah, angaina hi a um ta naw chu a nih.
Hla phuoktu'n Lalram chu ram letling a ti ang deuin ei Pherzawl district chu district letling ei ti nuom vang el an ta ie. Hieng lâwm lâwma ei ram sietna hi ṭhuoitu chau an ni bîk naw mipui khawm hin ei zir bîk chie nawh. Keikhawm ṭhangsa'n. Sum ei ngaina, Vote zawr ei ching, Pathien nêkin tangka ei ngâina chun, Pathien bie ei ni nawh; tângka bie ei nih. Thudik nêkin, thukhel hei hrila tângka ei hmu chun, tangka bie ei nih.
Ei ram ṭha hle sienkhawm, a sûnga cheng ha'n ei zir tlat naw chun, hmasâwn chu thil harsa ani hrim hrim. Ei ngâi dan hi ṭhatak angin ei ngâia, ei thu ei dit hlura, a ṭha lem ding khawm nisien ti ta laklaw ti ngâi dân khawm hi, mimawl taluo ringawthai thaw dan a nih.
Khawvêl milienhai hi sût hman ta û! Thurawn petu ding pâwl an indina, thuhrilna an nei ding khawma, a thurawn petu ding pâwl an dinhai leh a vêl vêlin an hriltlâng hnungin, thu an hril chau hlak ani tie.
Mâni thu dit taluo khawvêla mivar a'n um ngâi nawh. Ei thu ei dit rak kha ei mawlzie ei suklangna ani lem chauva. Chuleiin, a ṭhalem ding ani chun, ngâi dan khawm hi thlak nghâl thei tum ei tîu.
Ei vote ei zawr dâm ku hi, mi'n tângka a an mi'n châwk ei n'a, nawchi an zawr dâm hi chu, an taksa bung pakhat an zawr zo a n'a, Vote ei zawr ngat lem hi chu, ei taksa pumpui ei zawr ani leiin, a mi'n chawtu khan ei niah thuneina pumhlum a nei tah tîna a nih. Chuleiin, ei vote hlutak india rama milientak le chîntak hlutna angkhat hi chu zawr lo tawp chie a nih.
Ka ngâituo hlak a, indiktak chun ei ram mipui le ṭhuoitu khawm ni inlâ; Pathien ṭina indiktak hi ei thlasam deu am a ni ta ding aw?? Tîin ngaituona ka nei hlak. Sakhuona hi ei ngâi dân le dit dana fepui a awl êm êm. Ei en a, khawvêl rambung ṭhenkhat a dâm, nei inang innei phalna dân dâm a hung suok peia, Pasal le pasal innei, Nuhmei le nuhmei innei phalna dân dâm a hung pieng suok ta pei a, Chuong chau chu ni lo, ngâi dân lê ring dân mak tak tak el khawvêla hin a hung suok pei ani tah.
Chuong angin, ei rama khawm mâni inthiem zân sî; Pathien thû ni chie si lo, ni âwmtaka inlanga hin ei fe pal chun apawi taluo ding a nih. Unâu inngâituo'ng ei tîu. Ei lungril tak a hin tum an lala? Tu'n am ro a rêl a? i ngâi dânin am annawleh, Pathien thutakin ro i rel? Leilung hi Lalpa ta a n'a, a sûnga um po pohai le hin, thu nei insawn dêr naw rawh; Pathienin i chunga ro a rel kha mal khat khawm pumpel thei hlak i tîm! A nuom chu a dawmkânga, a nuom chu a țhum hnuoi el a nih.
Chuleiin. Roreltu khawmin a chunga Pathien rorêltu a um ti hrein, rorêl ta inlâ; Mipui khawmin, malsawmna dawng tlakin, țawngṭâina'n inhlan diemin, ei ram rorêltu ding lê ṭhuoitu ding hi Pathien rawl hre le zawmin thlang ta ngat inlâ chu, matheilovin Lalpa'n vân tukver hung hawngin ei ram chu mal hung sâwm mawl a tih ti hi ka hril ngam a nih. Pathien hi a chunghnungtak, thuneitutak Laltakah ei sie hmakhat ruok chu iengkimah hnung hnawt pei ei tih. Amiruokchu, ei sie ngam hun hun a ruok chu, malsawmna tam tak ei dawng hun a ni vê thung ding a nih. Chuleiin, ei renga chungah malsâwmna lê ṭawngsie an ngat a nih ti ei hriet nuom a um. Akan suolna leiin Israel hnam pumpuiin an tuora, Nehemie leiin Jerusalem indintharin a um; Ku chu ei rênga lu chunga innghat a nih.
A tawptaka dingin, hieng thû po po mi'n ziektir theitu ei Pathien kuomah ropuina lê chawimawina um kumkhuo raw se!!!
