~Isaac Hmar
ThuhawngnĆ¢: Hi tienamĆ® (thawnthu) hi pi leh pu a'nthawka į¹awngbĆ¢uva, ei lo in hril sĆ¢wng a nia; tĆ» į¹hang (this generation) a um tah naw chu a nih. ChĆ»leiin, a zuk thĆ¢m ral el ding chu ngĆ¢i ngam a'n taka; chuleiin, thlin lo chungchuongin thei ang angin ka hung ziek lang nĆ¢wk a nih. A hun laia ei pi leh pu hai culture, tradition lĆŖ an thuhringhai hi tienami a hin a fawmkim vawng a nih. Chuleiin, lo hlutsakĆ¢ lo tiem seng dingin ka hung ngĆŖn chĆŖu a nih; amiruokchu, a hlut lĆŖ a hlut naw tĆ® ruok chu nang n'a innghat ni lem raw se.
Tienlai hin nu pahni naupai an in lawma. Sin thaw malam in an hohlim hlak a, fiem thu hai an thaw hlak a, a chĆ¢ng le hin tĆ» phĆ®ng am a lien lem? tĆ®in an phĆ®ng hai an inkhi hlak a. Ni le thla hai an liem pei a, an nau pĆ¢i khawm an hung inį¹hang pei a. Ni khat chu an ruolcham chun, "Ruol ei nĆ¢uhai hi nuhmei le pasal an ni chun inneitir ei tih" tĆ®in rem an ti ve ve a. An nau pĆ¢i a hung chĆ¢ng pha an phĆ®ng a na thaw ngaina hre lovin an phĆ®ng le an phĆ®ng chu an suktuo a. Chungchun mak deuvin an phĆ®ngna chu a dam hlak a nih.
Hun le ni le tla hai a hung liem pei a, an nau hai chu an hung hring ta ngei a. An duthusam ang ngeiin nuhmei le pasal an nih.
A pasal lem chu Ngambawm an sak a. A nuhmei lem chu Tuoitling an sak a nih. An in lawm pei a, an nĆ¢uhai chu an sin thawna tieng į¹huoiin an sin thaw tĆ¢wma hnathiel an pha a, a dang dang in an inzĆ¢l ve hlak a. An nu hai sin thaw dingin an liem fel ta maw ti vel le hin Ngambawm chu tangnam a inchangin Tuoitling kĆ¢wla a va zĆ¢l hlak a. An nu hai ieng hre lo chun an in hal sel pha ta hlak a nih.
Ni khat chu Tuoitling a nu chu lungawi theilo chun fie a tum ta a. Ngambawm nu kĆ¢wla dĆ¢ia van hnĆ¢wm ka ti tĆ®in an nau hai chu a va en thla ta a. Sawt naw te a, an nu hai thĆ¢wm a rĆŖ ta maw ti ding hin Ngambawm chu tangnam a inchangin Tuoitling kĆ¢wla a va zĆ¢l ta a. A thil hmu chun, Tuoitling a nu chu a sukį¹iin a rĆ¢p bawk. Chu lei chun iengkhom hril sĆŖl lova Ngambawm hai nufa chu that a tum ta a.
Kum le tla hai a liem a, Ngambawm le Tuoitling chu an hung tuol chai a. In pĆ¢wl ngei in an hung inį¹hang pei a. Tleirawl hung niin nunghak tlangval an hung ni ta a. An hung inngĆ¢i ta ngei a. An nu hai ang bawk chun an pahni chu an hung inlĆ¢wm a. An inhmangai em em a. An inhmangaina chu sukpuitling dingin innei hiel an nuom ta a. Ni khat chu Ngambawmin a nu kĆ¢wla Tuoitling hai ina va palai dingin a tir a. A tir ang ngeiin a nu chu tuok khat a va leng a. A nu a hung tlung chun, "Iengtin am an hung ti a?" tĆ®in a lo indawn a? A nu chun, "Nangni khawhring rimsi nei an mi tih" tĆ®in a hril ta a. Chuchun Ngambawm lungril a suk na a. A suk thangtlawm ta a. Ni khat chu Tuoitling samthi a inthokin a samzai a laka. Tuoitling lim a siem a. A sam zai le chun bawm sunga si in a sin a. Vadung panga sĆ®in a dĆ¢wi ta a. Chu taka inthawk chun Tuoitling chu dam nawin a na ta a. Ngambawm in a va kan ding pha le bawm chu a hawng hlak a. Chu a hawng kĆ¢r le chu Tuoitling hi a dam hlak a. Chu lei chun a sĆ»nghaiin "zuonngai thabo i nih" an ti hlak a.
Zan khat chu ruopuivânawn a sûr a. Ngambawm thil sina vadung chu tui hung lienin a bâwm sie chu a fen ta a. Ngambawmin a zawng zang a chu a hmu zo ta si nawh. Tuoitling nat chu a zuol deu deu a. A san thei hlak an um ta nawh. Ngambawm chu inslr hle sien khawm umzie a nei ta si naw a. Tuoitling chu nat tuor zo lovin a thi ta a. Tlan an chova a vuoi a hun a, kuonga an inzâl tum le lo lien in a keng ta si nawh. "I kuong siem a chîn ni'ng a tih" an t'a, a dang an siem nâwk a. Kuong hai chu a chîn pei a. Tu khawmin ama chu an inzâltir thei ta nawh. A tâwpa a ngaizawngpa Ngambawm inzâl a phût ni'ng a tih tîin Ngambawm chu an va ko ta a. Ngambawm chu hungin Tuoitling kuom a, "Tlingi thla se naw. Saisen têt lai khawma thiel hna chunga ei zâl hlak kha" a ti a. Chuongchun Tuoitling chu a hung chîn deu deu a. Kuonga chun inzalin an vuoi ta a.
A zînga chun dân angin Tuoitling chu a nuhaiin tlai chie an tum a. Anâchu an sa hmang tum Tuoltling hai vawk chal fuon sari chun an man thei ta reng reng nawh. A tawpa Ngambawm bokin a manpêk ta. Tuoltling tlan chu inhuong in zu le sa in an tlaichie ta a. Ngambawm hlak chu khawsawtin fâk le dawn, sin thaw zai rêl lovin a kur el ta a.
Tuoitlingin sang a nei a, a hming chu Sielnieng a n'a. Sielnieng in lĆ¢wm a nei a. LĆ¢wmhai laiin Ngambawm sangnu khawm a į¹hang a nih. Tuoltling hai lova hin inbuong thing lien deu a zĆ¢r thlĆ¢k ngai a um a, Sielnieng lawmpa hai lai tu khawm a thlak thei an um ta nawh. Chu lai chu remchang inchuin Ngambawm sangnu chun a ruolnu Sielnieng kuoma chun, "Ka u Ngambawm va fiel rawh" (A u Ngambawm khawsawt a nei tal hlo beiseiin a ti a). Sielnieng chun a fiel ta ngei a. A fielna ang chun Ngambawm khawmin inbuong thing zar chu a va thlakpĆŖk a. Chu ni chun Sielnieng chun bu fĆ»nin sa hme inhnik tawl le zu thlum tawk Ć»m a a chĆ¢wi a. Ngambawm thingzar thlĆ¢k a hung tumin, "U Ngam, sĆ¢wl dangchar ta'ng i tih, zu hung dĆ¢wn la, bu khawm fa rawh, i phĆ®ng į¹Ć¢m a tih" a ti a. AnĆ¢chu Ngambawmin, "Hun raw se, a ngai nawh, kei khawma ka pai ie" tĆ®in a dawn a. An lo biekna hai," Nangni khawhring rimsie" a ngaituo suokin a'n zak ngĆ¢wi ngĆ¢wi el a nih. Zantieng khuo an hung inlĆ¢wi a, a ie'm a ni bĆŖk tĆ®in Sielnieng chun a u tlaichi siethat chu Ngambawm kuom a, "Hi ka u Tuoltling sie į¹hat a nih" tĆ®in a pĆŖk a. Chu chu Ngambawmin lain, a huon siema chun an kuoi a. Meisem pĆ¢rin a hung į¹o a, a hung vul charin zĆ¢n khat chu a lo inhliep vawng a. Ngambawm ngai ni ta lo chun, "Tu'm a ni a parte thliek?" tĆ®in a'n chĆ¢n ta a. Unaumelhai a hin sanghar pakhatin a hung thliek zat zat el a. Ngambawm chun sa nghar chu manin,"Ie'm a ti le ka parte i thliek a? Ka that ding che tĆ®in avo a." Sanghar chun,"Lunginsiet takin mi that naw la, mi'n suo rawh. Ka pi Tuoitlingin a mi hung tir ka nih" tĆ®in a dawn a. Chu vela chun Ngambawm chun, "A kawla mi thruoi la insuo'ng ka ti che" a ti a. Sanghar chun,"Hung thei naw ti nih" a ti a. Ngambawm chun,"Ie'm a t'a?" a ti a. Sanghar chun, "A lampui a rinumin a harsa taluo. Iengtin am hung thei i tih? " a ti a. Ngambawm chu,"I mei chel ka t'a, i fe ang angin i tlĆ¢n le tlĆ¢n ka t'a, i'n chĆ¢wm le inchĆ¢wm ka tih" a ti a. Sanghar chun, "Annawleh mei thar am mei hlui am i chel ding?" tiin a'n dawn a. Ngambawm ieng hre lo chun "Mei thar leh" tiin a dawn a. Chu vĆŖl le sanghar chun "I kut daw raw le" tiin Ngambawmin a kut a daw chu sanghar chun a kut chunga a ek seideu a zampĆŖk a. A tlĆ¢nsan ta dai a. A zĆ®ng a zĆ¢na a lo inchĆ¢n nĆ¢wk a. A man nĆ¢wk ta a. Sanghar chun,"Mi'n suo rawh" a ti a. "I mi į¹huoi naw chun insuo naw'ng ka ti che" a ti a. Chu phing le chun į¹ha deuin a mei pangai a dawpĆŖk ta a. Sanghar mei chelin hling kĆ¢r, rĆ¢wl kĆ¢ra a zui pei a. Mithi khuo chu a va tlung ta a. Sanghar chun a bosan ta dai a.
Mithi khuo chu kul lien deu el hi a n'a. A sĆ»nga lut chu an lo remti si nawh. An in hai khom chu telkawng kuong lien puipui ang el hi a n'a. Mithi khuo hai chun,"Ie'm a t'a thi lovin hin i hung a?" an ti a. Ama chun a ngĆ¢izĆ¢wngnu Tuoitling kawla hung a ni ti a hril a. Chu ni chun "Kan lalpa inbuon a i hne phawt a ngai a nih" a ti a (Ngambawm hi thil thaw theina le pieng mihriem pieng danglam a ni a). An mithi khuo lalpa le chun inbuonin a hrĆ¢t ta ngei a. Chu vĆŖl le mithi khuo nunghak pasal la nei lova thi hai kha sang tĆŖlin an hung intlar a. AnĆ¢chu an ni lai hai khan Tuoitling kha a į¹hang naw pei a. A tĆ¢wp a tĆ¢wp a chun an lalpain nupui dinga a sie į¹hat hai lai chun a va hmu ta a. Innei hlak a thei nawh. Pakhat mithi pakhat mi dam an ni si a. Chuong chun Ngambawm thaw ngaina hre lo chu mithi khuo kul puo tieng chun in a bĆ¢wl a. A khawsa ta a.
Mithi khuoa a um lai hin a hming hi 'Thihlempa' tiin an ko ani. A san chu thi si lova mithi khuo tlung a nĆ® leiin. Mithi khuo a hin ni khat chu nga man ding an ruot a. Ngambawm khom a va fe ve a. Mithi hai kha vadunga į¹um ta lo chun tlĆ¢ng lai nathel į¹il laia an inmai sup sup a. Ama hlak chu vadunga nga zawngin a'n vĆ¢k a'n vĆ¢k a. A nga man sun hlak chu paipĆŖr mawng awnga chun an lo tla bo pei a. A hung hriet suok chun a nga man hai kha an lo tla zo deu thaw el a. Chu apaiper hrukna dingin sawlna į¹Ć¢wl a lĆ¢ka. A dĆ¢p ta a. Chawhnung tieng a hung ni a, ni a tla vĆ¢ng ta a, inlĆ¢wi zai an rĆŖl ta a. Chu lai chun mithi hai chun, " Hi ei inthim ding an' ta a. Iengtin am hring leng in am thi leng in am?" tiin an indawn ta a. "A ni ieng hre se se lovin hring leng in le" tiin a dawn a. Chu ve le mithi hai chu dumade a inchangin an vuong san ta dei a. A khĆ¢t chauvin thim hnuoia inhnu deuvin sawl phengin a in a tlung a. Tuoitling in, "Khaw'm i nga man?" a ti a. "Khawlai nga khom man ding a um naw ie" a ti a. A paipĆŖr pai kha tluong laia a deng thlĆ¢k a. PaipĆŖr mawng dĆ¢pna dinga sawlhna į¹Ć¢wl a hmang kha Tuoitling chun a lĆ¢k a. Tuola a thil a. A raw ta a. Chu chu nga a hung inchangin a hriek a far kiu kiu el a. A man a zuk raw hlak chun a kang vĆ¢p vawng a.
ZĆ¢n khat chu Ngambawmin Tuoitling le a ruolhai chu a ina riek dingin a fiel a. An riek ta ngei a. Zingkar Ngawmbawm zing zun suok chu inzun dinga a fe le tluong laia saru į¹Ć¢wl inbĆ»m a pal fĆ»k a. Ama khawmin, "KhĆ¢wlai saru į¹Ć¢wl?" tĆ®in pangtlang tieng a dĆŖng thlĆ¢k vawng a. Zing khuo a hung var a, mithi hai chu Tuoitling chawpin Ngambawm pantlang tieng chun an hung tho a. "Ie ei thitlempa ina riek chu a chĆ® naw tawp. Ei sil į¹hĆŖm į¹huom el a nih" an ti a. Tuoitling chun hieng hi a ni chu iengtik lai khawm an um hmunkhat thei naw ding thu a hriet ta a. Ngambawm kuom a, "Hieng hin chu a thei nawh. Kei ka thi a. Ngaiban tlĆ¢ng le Tawllo tlĆ¢ng ka fe pĆØl ta a. Ka hung kĆ®r thei ta si nawh. I mi hmangai a i mi ngai a le hring mi laia ka kir la, in in i tlung pha le in zarluong chunga i fei ki bar a khan a pheiin sie la. I sun chĆ¢wl pha le a hnuoia zĆ¢l hlak rawh" tiin a hung intla ta a. Chuong chun Ngambawm khawm hung kĆ®rin Tuoitling hril ang char chun a thaw ta a.
Ni khat chu Ngambawm a zâl chu a sawl ni'ng a tih. A lo in innghil ta a. Chu lai tak chun âr in sûnga hung lutin, zartluonga a vuong kâi chu Ngambawm fei si a hmawr taka a va fu ta a. Chu chun fei chu zartluonga inthok in a sukthlak ta a. Fei chun Ngambawmin lai a awm taka sunin Ngambawm khom a thi ta a. An khuo hai chun Ngambawm thlân chu Tuoitling thlân kuoma chovin a ngzaizawngnu kuoma an phûm ta a. Chuongchun an thlarau hai chu mithi khuoa intuokin hlim takin an innei a.
Ei naunpang lai ei pi le pu haiin thlapa an mi thlîrpui pha "Ngambawm inbuong thing zâr thlâk" an ti hlak hi thlapa ku hi thlir la, thingkûng a zâr inthlâk ang deu hi hmuong i ti..
"Ngaiban tlĆ¢ng hi mithi haiin an fe pĆŖl pha le an sungkhat lainahai, an ruolį¹hahai, an ngaizĆ¢wng hai an ngaina po po a rĆŖ vawng a nih" tiin pi le pu haiin an lo ngai anih...
Tawllo tlang an fe pĆŖl pha chun hnung tieng an intawl thei ta ngai naw a nih.
ThuhawngnĆ¢: Hi tienamĆ® (thawnthu) hi pi leh pu a'nthawka į¹awngbĆ¢uva, ei lo in hril sĆ¢wng a nia; tĆ» į¹hang (this generation) a um tah naw chu a nih. ChĆ»leiin, a zuk thĆ¢m ral el ding chu ngĆ¢i ngam a'n taka; chuleiin, thlin lo chungchuongin thei ang angin ka hung ziek lang nĆ¢wk a nih. A hun laia ei pi leh pu hai culture, tradition lĆŖ an thuhringhai hi tienami a hin a fawmkim vawng a nih. Chuleiin, lo hlutsakĆ¢ lo tiem seng dingin ka hung ngĆŖn chĆŖu a nih; amiruokchu, a hlut lĆŖ a hlut naw tĆ® ruok chu nang n'a innghat ni lem raw se.
Tienlai hin nu pahni naupai an in lawma. Sin thaw malam in an hohlim hlak a, fiem thu hai an thaw hlak a, a chĆ¢ng le hin tĆ» phĆ®ng am a lien lem? tĆ®in an phĆ®ng hai an inkhi hlak a. Ni le thla hai an liem pei a, an nau pĆ¢i khawm an hung inį¹hang pei a. Ni khat chu an ruolcham chun, "Ruol ei nĆ¢uhai hi nuhmei le pasal an ni chun inneitir ei tih" tĆ®in rem an ti ve ve a. An nau pĆ¢i a hung chĆ¢ng pha an phĆ®ng a na thaw ngaina hre lovin an phĆ®ng le an phĆ®ng chu an suktuo a. Chungchun mak deuvin an phĆ®ngna chu a dam hlak a nih.
Hun le ni le tla hai a hung liem pei a, an nau hai chu an hung hring ta ngei a. An duthusam ang ngeiin nuhmei le pasal an nih.
A pasal lem chu Ngambawm an sak a. A nuhmei lem chu Tuoitling an sak a nih. An in lawm pei a, an nĆ¢uhai chu an sin thawna tieng į¹huoiin an sin thaw tĆ¢wma hnathiel an pha a, a dang dang in an inzĆ¢l ve hlak a. An nu hai sin thaw dingin an liem fel ta maw ti vel le hin Ngambawm chu tangnam a inchangin Tuoitling kĆ¢wla a va zĆ¢l hlak a. An nu hai ieng hre lo chun an in hal sel pha ta hlak a nih.
Ni khat chu Tuoitling a nu chu lungawi theilo chun fie a tum ta a. Ngambawm nu kĆ¢wla dĆ¢ia van hnĆ¢wm ka ti tĆ®in an nau hai chu a va en thla ta a. Sawt naw te a, an nu hai thĆ¢wm a rĆŖ ta maw ti ding hin Ngambawm chu tangnam a inchangin Tuoitling kĆ¢wla a va zĆ¢l ta a. A thil hmu chun, Tuoitling a nu chu a sukį¹iin a rĆ¢p bawk. Chu lei chun iengkhom hril sĆŖl lova Ngambawm hai nufa chu that a tum ta a.
Kum le tla hai a liem a, Ngambawm le Tuoitling chu an hung tuol chai a. In pĆ¢wl ngei in an hung inį¹hang pei a. Tleirawl hung niin nunghak tlangval an hung ni ta a. An hung inngĆ¢i ta ngei a. An nu hai ang bawk chun an pahni chu an hung inlĆ¢wm a. An inhmangai em em a. An inhmangaina chu sukpuitling dingin innei hiel an nuom ta a. Ni khat chu Ngambawmin a nu kĆ¢wla Tuoitling hai ina va palai dingin a tir a. A tir ang ngeiin a nu chu tuok khat a va leng a. A nu a hung tlung chun, "Iengtin am an hung ti a?" tĆ®in a lo indawn a? A nu chun, "Nangni khawhring rimsi nei an mi tih" tĆ®in a hril ta a. Chuchun Ngambawm lungril a suk na a. A suk thangtlawm ta a. Ni khat chu Tuoitling samthi a inthokin a samzai a laka. Tuoitling lim a siem a. A sam zai le chun bawm sunga si in a sin a. Vadung panga sĆ®in a dĆ¢wi ta a. Chu taka inthawk chun Tuoitling chu dam nawin a na ta a. Ngambawm in a va kan ding pha le bawm chu a hawng hlak a. Chu a hawng kĆ¢r le chu Tuoitling hi a dam hlak a. Chu lei chun a sĆ»nghaiin "zuonngai thabo i nih" an ti hlak a.
Zan khat chu ruopuivânawn a sûr a. Ngambawm thil sina vadung chu tui hung lienin a bâwm sie chu a fen ta a. Ngambawmin a zawng zang a chu a hmu zo ta si nawh. Tuoitling nat chu a zuol deu deu a. A san thei hlak an um ta nawh. Ngambawm chu inslr hle sien khawm umzie a nei ta si naw a. Tuoitling chu nat tuor zo lovin a thi ta a. Tlan an chova a vuoi a hun a, kuonga an inzâl tum le lo lien in a keng ta si nawh. "I kuong siem a chîn ni'ng a tih" an t'a, a dang an siem nâwk a. Kuong hai chu a chîn pei a. Tu khawmin ama chu an inzâltir thei ta nawh. A tâwpa a ngaizawngpa Ngambawm inzâl a phût ni'ng a tih tîin Ngambawm chu an va ko ta a. Ngambawm chu hungin Tuoitling kuom a, "Tlingi thla se naw. Saisen têt lai khawma thiel hna chunga ei zâl hlak kha" a ti a. Chuongchun Tuoitling chu a hung chîn deu deu a. Kuonga chun inzalin an vuoi ta a.
A zînga chun dân angin Tuoitling chu a nuhaiin tlai chie an tum a. Anâchu an sa hmang tum Tuoltling hai vawk chal fuon sari chun an man thei ta reng reng nawh. A tawpa Ngambawm bokin a manpêk ta. Tuoltling tlan chu inhuong in zu le sa in an tlaichie ta a. Ngambawm hlak chu khawsawtin fâk le dawn, sin thaw zai rêl lovin a kur el ta a.
Tuoitlingin sang a nei a, a hming chu Sielnieng a n'a. Sielnieng in lĆ¢wm a nei a. LĆ¢wmhai laiin Ngambawm sangnu khawm a į¹hang a nih. Tuoltling hai lova hin inbuong thing lien deu a zĆ¢r thlĆ¢k ngai a um a, Sielnieng lawmpa hai lai tu khawm a thlak thei an um ta nawh. Chu lai chu remchang inchuin Ngambawm sangnu chun a ruolnu Sielnieng kuoma chun, "Ka u Ngambawm va fiel rawh" (A u Ngambawm khawsawt a nei tal hlo beiseiin a ti a). Sielnieng chun a fiel ta ngei a. A fielna ang chun Ngambawm khawmin inbuong thing zar chu a va thlakpĆŖk a. Chu ni chun Sielnieng chun bu fĆ»nin sa hme inhnik tawl le zu thlum tawk Ć»m a a chĆ¢wi a. Ngambawm thingzar thlĆ¢k a hung tumin, "U Ngam, sĆ¢wl dangchar ta'ng i tih, zu hung dĆ¢wn la, bu khawm fa rawh, i phĆ®ng į¹Ć¢m a tih" a ti a. AnĆ¢chu Ngambawmin, "Hun raw se, a ngai nawh, kei khawma ka pai ie" tĆ®in a dawn a. An lo biekna hai," Nangni khawhring rimsie" a ngaituo suokin a'n zak ngĆ¢wi ngĆ¢wi el a nih. Zantieng khuo an hung inlĆ¢wi a, a ie'm a ni bĆŖk tĆ®in Sielnieng chun a u tlaichi siethat chu Ngambawm kuom a, "Hi ka u Tuoltling sie į¹hat a nih" tĆ®in a pĆŖk a. Chu chu Ngambawmin lain, a huon siema chun an kuoi a. Meisem pĆ¢rin a hung į¹o a, a hung vul charin zĆ¢n khat chu a lo inhliep vawng a. Ngambawm ngai ni ta lo chun, "Tu'm a ni a parte thliek?" tĆ®in a'n chĆ¢n ta a. Unaumelhai a hin sanghar pakhatin a hung thliek zat zat el a. Ngambawm chun sa nghar chu manin,"Ie'm a ti le ka parte i thliek a? Ka that ding che tĆ®in avo a." Sanghar chun,"Lunginsiet takin mi that naw la, mi'n suo rawh. Ka pi Tuoitlingin a mi hung tir ka nih" tĆ®in a dawn a. Chu vela chun Ngambawm chun, "A kawla mi thruoi la insuo'ng ka ti che" a ti a. Sanghar chun,"Hung thei naw ti nih" a ti a. Ngambawm chun,"Ie'm a t'a?" a ti a. Sanghar chun, "A lampui a rinumin a harsa taluo. Iengtin am hung thei i tih? " a ti a. Ngambawm chu,"I mei chel ka t'a, i fe ang angin i tlĆ¢n le tlĆ¢n ka t'a, i'n chĆ¢wm le inchĆ¢wm ka tih" a ti a. Sanghar chun, "Annawleh mei thar am mei hlui am i chel ding?" tiin a'n dawn a. Ngambawm ieng hre lo chun "Mei thar leh" tiin a dawn a. Chu vĆŖl le sanghar chun "I kut daw raw le" tiin Ngambawmin a kut a daw chu sanghar chun a kut chunga a ek seideu a zampĆŖk a. A tlĆ¢nsan ta dai a. A zĆ®ng a zĆ¢na a lo inchĆ¢n nĆ¢wk a. A man nĆ¢wk ta a. Sanghar chun,"Mi'n suo rawh" a ti a. "I mi į¹huoi naw chun insuo naw'ng ka ti che" a ti a. Chu phing le chun į¹ha deuin a mei pangai a dawpĆŖk ta a. Sanghar mei chelin hling kĆ¢r, rĆ¢wl kĆ¢ra a zui pei a. Mithi khuo chu a va tlung ta a. Sanghar chun a bosan ta dai a.
Mithi khuo chu kul lien deu el hi a n'a. A sĆ»nga lut chu an lo remti si nawh. An in hai khom chu telkawng kuong lien puipui ang el hi a n'a. Mithi khuo hai chun,"Ie'm a t'a thi lovin hin i hung a?" an ti a. Ama chun a ngĆ¢izĆ¢wngnu Tuoitling kawla hung a ni ti a hril a. Chu ni chun "Kan lalpa inbuon a i hne phawt a ngai a nih" a ti a (Ngambawm hi thil thaw theina le pieng mihriem pieng danglam a ni a). An mithi khuo lalpa le chun inbuonin a hrĆ¢t ta ngei a. Chu vĆŖl le mithi khuo nunghak pasal la nei lova thi hai kha sang tĆŖlin an hung intlar a. AnĆ¢chu an ni lai hai khan Tuoitling kha a į¹hang naw pei a. A tĆ¢wp a tĆ¢wp a chun an lalpain nupui dinga a sie į¹hat hai lai chun a va hmu ta a. Innei hlak a thei nawh. Pakhat mithi pakhat mi dam an ni si a. Chuong chun Ngambawm thaw ngaina hre lo chu mithi khuo kul puo tieng chun in a bĆ¢wl a. A khawsa ta a.
Mithi khuoa a um lai hin a hming hi 'Thihlempa' tiin an ko ani. A san chu thi si lova mithi khuo tlung a nĆ® leiin. Mithi khuo a hin ni khat chu nga man ding an ruot a. Ngambawm khom a va fe ve a. Mithi hai kha vadunga į¹um ta lo chun tlĆ¢ng lai nathel į¹il laia an inmai sup sup a. Ama hlak chu vadunga nga zawngin a'n vĆ¢k a'n vĆ¢k a. A nga man sun hlak chu paipĆŖr mawng awnga chun an lo tla bo pei a. A hung hriet suok chun a nga man hai kha an lo tla zo deu thaw el a. Chu apaiper hrukna dingin sawlna į¹Ć¢wl a lĆ¢ka. A dĆ¢p ta a. Chawhnung tieng a hung ni a, ni a tla vĆ¢ng ta a, inlĆ¢wi zai an rĆŖl ta a. Chu lai chun mithi hai chun, " Hi ei inthim ding an' ta a. Iengtin am hring leng in am thi leng in am?" tiin an indawn ta a. "A ni ieng hre se se lovin hring leng in le" tiin a dawn a. Chu ve le mithi hai chu dumade a inchangin an vuong san ta dei a. A khĆ¢t chauvin thim hnuoia inhnu deuvin sawl phengin a in a tlung a. Tuoitling in, "Khaw'm i nga man?" a ti a. "Khawlai nga khom man ding a um naw ie" a ti a. A paipĆŖr pai kha tluong laia a deng thlĆ¢k a. PaipĆŖr mawng dĆ¢pna dinga sawlhna į¹Ć¢wl a hmang kha Tuoitling chun a lĆ¢k a. Tuola a thil a. A raw ta a. Chu chu nga a hung inchangin a hriek a far kiu kiu el a. A man a zuk raw hlak chun a kang vĆ¢p vawng a.
ZĆ¢n khat chu Ngambawmin Tuoitling le a ruolhai chu a ina riek dingin a fiel a. An riek ta ngei a. Zingkar Ngawmbawm zing zun suok chu inzun dinga a fe le tluong laia saru į¹Ć¢wl inbĆ»m a pal fĆ»k a. Ama khawmin, "KhĆ¢wlai saru į¹Ć¢wl?" tĆ®in pangtlang tieng a dĆŖng thlĆ¢k vawng a. Zing khuo a hung var a, mithi hai chu Tuoitling chawpin Ngambawm pantlang tieng chun an hung tho a. "Ie ei thitlempa ina riek chu a chĆ® naw tawp. Ei sil į¹hĆŖm į¹huom el a nih" an ti a. Tuoitling chun hieng hi a ni chu iengtik lai khawm an um hmunkhat thei naw ding thu a hriet ta a. Ngambawm kuom a, "Hieng hin chu a thei nawh. Kei ka thi a. Ngaiban tlĆ¢ng le Tawllo tlĆ¢ng ka fe pĆØl ta a. Ka hung kĆ®r thei ta si nawh. I mi hmangai a i mi ngai a le hring mi laia ka kir la, in in i tlung pha le in zarluong chunga i fei ki bar a khan a pheiin sie la. I sun chĆ¢wl pha le a hnuoia zĆ¢l hlak rawh" tiin a hung intla ta a. Chuong chun Ngambawm khawm hung kĆ®rin Tuoitling hril ang char chun a thaw ta a.
Ni khat chu Ngambawm a zâl chu a sawl ni'ng a tih. A lo in innghil ta a. Chu lai tak chun âr in sûnga hung lutin, zartluonga a vuong kâi chu Ngambawm fei si a hmawr taka a va fu ta a. Chu chun fei chu zartluonga inthok in a sukthlak ta a. Fei chun Ngambawmin lai a awm taka sunin Ngambawm khom a thi ta a. An khuo hai chun Ngambawm thlân chu Tuoitling thlân kuoma chovin a ngzaizawngnu kuoma an phûm ta a. Chuongchun an thlarau hai chu mithi khuoa intuokin hlim takin an innei a.
Ei naunpang lai ei pi le pu haiin thlapa an mi thlîrpui pha "Ngambawm inbuong thing zâr thlâk" an ti hlak hi thlapa ku hi thlir la, thingkûng a zâr inthlâk ang deu hi hmuong i ti..
"Ngaiban tlĆ¢ng hi mithi haiin an fe pĆŖl pha le an sungkhat lainahai, an ruolį¹hahai, an ngaizĆ¢wng hai an ngaina po po a rĆŖ vawng a nih" tiin pi le pu haiin an lo ngai anih...
Tawllo tlang an fe pĆŖl pha chun hnung tieng an intawl thei ta ngai naw a nih.

