COVID-19 le Kristien Sakhuo Series
Series V: “Aigupta Lockdown laia Israel hai Damna - Beramte Thisen”
~ Upa (Dr.) Lalsiemlien Pulamte
Pathien hnam thlang Israel hai chu Aigupta ramah sal an intâng a. An rinum ti inrûm ri chu Pathienin a lo hriet a, anni sansuok dingin Mosie a tir a. Sienkhom, Faraw chun lulul insuoin a’n suok tir phal nawh. Chuongchun, Pathienin Israel hai sansuokna dingin Aiguptaah hripui sawm lai a’n lêng tir a. Chuhai chu thisen hripui, uṭok intàm, hrik intâm, tho intâm, ran pul hri inlèng, khuoihlipui, riela hremna, khau intâm, thim inzir le nau lutîr thina hai an nih. Thimpuiin a tuom lai lem khan chu tu khom an inhmu thei naw a, màni umna hmuna inthokin ni thum sûng chu an invak suok thei bok nawh. An thu le hla ni lo, Faraw thupêk lei khom ni bok lovin ni thum sûng an in-lockdown el kha a lo ni a. Nau lutîr thina kha Aigupta hai chunga Pathien hremna vor tawp, a nuhnung tak le thina chen intlun thei a nih. Kha huna lem khan chu, “Tu khom in ina inthokin zingkâr chen suok dèr naw ro” (Exo. 12:22b) tiin Israel hai chunga meu khom lockdown thu Mosie-in a puong a ni khah.
Mosie’n Israel hai thu a pèk, ‘Tu khom in ina inthokin zingkâr chen suok dèr naw ro’ ti le ‘In kot bieng chung le sîr ve veah Fekân beramte thisen tât ro’ ti an zawmzie thu chu Exo. 12:28-ah “LALPAN Mosie le Aron kuoma thu a pèk ang char chun Israelhai chun an thaw a” ei hmuh. Israel hai chun an in sengah umin beramte thisen an kotah tâtin Lalpa sansuokna chu an nghak el a nih. LALPA thu ang ngèiin a thu zawm Israel hai chun sandamna an chang a. Israel hai ngirhmun hi tulaia ei lockdown khawvel le khom hin inangna rieu a neiin a’n lang. Lockdown huna Covid-19 hria inthoka ei damna chu thuawina an naw? Hria inthok ei insanhimna dingin ei ram ṭhuoitu hai thu awiin ei in-lockdown a, daktorhaiin ei himna ding guidelines an siemhai thuawi takin ei zawm a ni hih. Chuonga ei thaw lei le Pathien zârin hria inthoka himin ei hringna keisei pêk ei nih. Hnuoia khom hin ram ṭhuoituhai thuawi hi Pathienin mal a sawm hlak a nih.
Ei khawvel histawri-ah la hei chêng zom met ei tih. Kum sang hni liem tah sûng khan khawvelah hripui sawm le pakhat vêl a’n lêng tah a. Hripui inlêng hi a’n zing deu deu a, kum 170 chauh liem tah sûng ringot hin khawvelin hripui pariet lai a lo tuok tah. Aigupta rama nau lutîr thina kha Pathienin Israelhai Aiguptaa inthok a sansuok tawma hripui nuhnungtak a’n tlung tir a ni angin tuta ṭuma COVID-19 khom hi Isu Krista’n a mi thienghlimhai a lawr hmaa hripui nuhnungtak a ni thei el awm de ti ngaituona a mi pèk a. Khawvela hripui tlung inzingzie dâm, tuta COVID-19 hri inkài ol dan dâm, inenkolna ding damdawi an la hmu suok naw thu dàm le khawmuolpui (continent) po po a dàp suok thu dàm enin hun tawp ei hnai tâkzie ring hla a um nawh.
Aigupta chunga Pathien hremna hripui nuhnung tak kha Israel hnam ni sien, Aigupta hnam ni sien, a tu tu chungah tlung thei ding ngirhmuna um chu a hoi khop el. Asan chu Israel hai damna dingin an in suok san lo ding le an kothaiah beramte thisen tât dingin Mosie le Aron fethlengin Pathienin thu a pêk tlat a. Israel insùng khom lo ni sien, hi thupêk an zawm naw chun an him bìk chuong naw ding a nih. Hi taka hin thlarau thinain mi po po a fang suok a (thina vantirkoin Aigupta ram po po a fang suok kha hre zing ei tiu), Pathiena inthoka thu chauh naw chun a mi sanhim thei nawzie thu hriet theiin a um. Israel haiin Fekan Kùt an hmang a beramte thisen an kot bieng le sir ve veah an tât khan thinaa inthokin sandamin an um a ni khah. Kha khan ei ta dingin inentirna poimaw tak a nei a. I Kor 5:7-a “… Krista, ei Fekan kùtna ding Beramte chu inhlanin a um ta si a” a ti hin Fekan Kùt tak tak chu Good Friday nia ei suol intlanna dinga Kalvari kawsa Isu Krista thina kha a lo nih. Pathien thu ang takin Isu Krista thisena naw chuh suola inthoka intlanna le sandamna a um ṭhak nawh. Beramte thisenin nau lutîr thinaa inthok a sansuok khêlah Aigupta saltangnaa inthoka suokin ram tiem, Kanan ram hluo dinga an pan theina lampui a lo ni tah. Chuong ang bokin Krista thisen hi Setan bawia inthok a mi’n tlansuokna le vanram lampui a mi hong pekna a nih.
Hripui le taksa thinaa inthok Pathien mi venghimna chu a hlu taluo. Sien khom unau, taksa damna chauh i dit tawk el ding maw? Mihriem hi taksa le thlarau neia Pathienin a mi siem ei nih. Ei thi hnung hin ei thlarau hi khaw lai hmunah (vanram amanih hrem hmun) fe sien khom chatuon dai, chatuon thil le chatuon chena um zing ta ding a ni tlat si a. Khuolzintu chun a’n zin sûnga ding chauh thuomhnaw le thil a ngaituo a, a khawsa hlak. Chuongang bokin eini khom, chatuon mia Pathienin a mi’n dinhai hin chatuon thil ngaituoin, thlirin, beisei ei tiuva, chun hnot bok ei tiu.
Tulaia COVID-19 hri leia inkhuokhirna, ṭitna le thinaa inthok ei zalên theina ding a ni phot chun a damdawi (vaccine) lo um sien chu, poisa tam tak sèng huoma inchawa fàk/inkâp nuom seng nîng ei tih. Voisun hin Coronavirus hrî nêka ṭibaium, Eden natna inthoka Isu Krista mi sandamna thu ringnawna suolah i la um zing am? Chu ringnawna chun thiemnaw an chàng tir zing tah che a nih.
Hripui inlèng kâra khom hin Lalpa Pathien zangaina zârin i hringna hlà le sukseiin a la um a. A thlawnin hun in liem tir ta naw rawh. Pathien mi lunginsietna zâra a thlawna ei hmu, Isu Krista thisena chauh sandamna a um hi ringin, voisun ngèi hin Lalpa tieng pan dingin tiemtuhai ka fiel cheu. Fekan Kùt umzie inthûktak hrea Good Friday lawmna thuruk chang seng dingin Lalpa’n malsawm cheu raw seh.
New Delhi, 10 April, 2020
