~ Isaac Hmar
Ahmasa'n, gospel ei tĆ® tak chu ei į¹awnga hrilfietĆ» tamtak chun chanchin tha tĆ®in an mi hrilfiepĆŖk a. A ni hrima tu khawm a Ć¢witĆ» ta ding chun chanchin į¹ha chu a nih. Sienkhawm, chanchin į¹ha hin huop zo nĆ¢w sienkhawm thumal pakhat el a a hrilfie theina umsun chu a nih. KhawvĆŖl thil chu mi pakhatin a lungawina tak kha lo hmu de sienkhawm, a ruolpa a pansak lĆŖ taksa dĆ¢na a lo khing deutu ta ding chun, chanchin į¹ha tak tak nĆŖkin, thikna amani, inhnarna amani in a'n chang hlak. Sienkhawm, Gospel ruok chu tu khawm a hmutu lĆŖ a changtu ta dinga lungawina chau nilovin, SĆ»ng le kuo Ć» leh nĆ¢u pansak le kohran le ram le hnam chen lĆ¢wmna intluntu an ni tei hlak a nih.
Politics ei ti tak el hi dictionary į¹henkhat khathai ka hei rĆ¢wn kuol vĆŖl chun an suina lĆŖ ei į¹awnga an inletna tlĆ¢ngpuia ding chun, ram inawp dĆ¢n ngĆ¢ituotu tiin an mi'n letpĆŖk chu tie. Hi thu ka hei hriet chienga ka hei sut vĆŖ tak tak chu. Ć-khai. "Gospel lĆŖ Politics" ei ti hi a lo inkal ĆŖm ĆŖmin ka lo ngĆ¢ituo hlak a chu, ka lo sui dĆ¢n hi a lo indik nĆ¢w zie ka hung hrietsuok pei ta chu tie. A lo ni ngĆŖi Bible ei hei tiema ei hei sui luo chun, thiempuhai lĆŖ zawlneihai khan Full time-in sakhuona tieng lĆŖ rawngbawlna tieng sin į¹hahnemngĆ¢i ĆŖm ĆŖmin an lo bei a, Lal an lo nei vĆŖ bawka, Khanghai chanchinhai kha, Pathien thĆ»in į¹Ć»l lĆŖ pawimĆ¢w ti ĆŖm ĆŖmin a lo ziek rawn khawp el a. An nihai khan thukhat vuoin an hmazawna į¹Ć»l pawimĆ¢w lĆŖ thĆ¢w ding chu an sin sengah an lo thĆ¢w a lo nih.
Lal hai khan zawlneihai thu sangtak lĆŖ Pathien thĆ» ang taka ram an hei į¹huoi chun, an ni chau ni lo an sĆ»ng lĆŖ kuohai bĆ¢kah, a hnam lĆŖ a ram khawma hnuoi lĆŖ VĆ¢n malsĆ¢wmna nasataka intluntu lĆŖ phurlĆ»ttu an ni a; Chu chau chu ni lovin an sir leh vĆŖla hnam dang danghai khawm Pathienin anni fĆŖtlengin an kutah a pĆŖk ngĆŖi ngĆŖi hlak; Sienkhawm, Pathien dit naw zawnga Lal-in a mihriem į¹hat tĆ®na lĆŖ a dit dĆ¢na ro rela an hei khawsa vei vei chun, nasatakin an thĆ¢w hla Ć¢. Ṭhenkhat sipaiin hringna tamtak an inhmanga, Čhenkhat an ran chen khawm lakpĆŖka umin, Čhenkhat lem chu, lal khawm nihai sien la, an rĆ¢lhai kuta chen khawm an thi'n an nĆ® lĆŖ an nĆ® hmelma kuta thĆ® nĆŖk chun tia insunhlum chenkhawm an um hiel ani kha. Pathien zĆ¢ngĆ¢ina chau hre a a dit nĆ¢w zawnga uma nun hmangtu ta dinga a į¹itumzie hai khawm hi ei sui ngun chu a va hei į¹ul de aw..!
Hei sui zawm ta pei inlĆ¢, khawvĆŖla hin rambung tamtak ei um ta a, Pathien thĆ» ang taka rorelna ram iengzĆ¢t chie am aw ei um ding chu mĆ¢w? Ram changkĆ¢ng le khawvĆŖl chawkhning thei khawp ram chu USA dam Israel dam an n'a; An nĆ®hai an hrĆ¢tna thurĆ»k ni dinga ka ring chu, Gospel ani ka ring tlat chu tie. KhawvĆŖlin hrĆ¢ttakin hma a sawna. In fepawna dĆ¢m, boruoka inlawntuona dĆ¢m, meivar dĆ¢m, in biekpawna dĆ¢m lĆŖ ralthuom tienga hai hin nitinin hma chu ei sĆ¢wn an' hi tie. Sienkhawm, ei ram ei hnam hei thlĆ®r chun hnung ei sawn lem khawm a hawi vĆ¢ng vĆ¢ng el tah ie. 1910 khan ei ramah Gospel hung lĆ»tin, hnamdang hai mi el ruol lo khawpin ei inį¹hanga, mithiem tamtak ei suoka, ei sir le vĆŖlhai entawnin ei um bawka, hun iemani chena inthawk khan, hnung ei sawnin ka ngĆ¢i a, ka lungril hi nĆ¢ tiin kan rum tlawk tlawk hun hi a tamin ka hriet ta ĆŖm ĆŖm. Aw, kei telul hin ei ram lĆŖ ei hnam hi ka siemį¹ha thei tlawt si nawh tĆ® khawm ka'n hmai nawh. Sienkhawm, ka unĆ¢u dittakhai thaw ro indin thar nĆ¢wk ei tĆ®u khai tiin ngĆ¢ina takin ka hung fiel cheu a nih. Hienga ei fĆŖ pei hin chu chimpilin um hlau rawi ei tih ie. Aizawl mihĆ¢usa hai į¹awng mi hril ka hriet a, "umpui ding chu hmar lĆŖ burma nunghak an tam an nĆ¢wm" an tĆ® dĆ¢m hi ka hei hriet a, ka hei ngĆ¢ituo chun ka lung hi fĆŖi anga sun ang elin na ngĆ¢wi ngĆ¢wiin a um el a nih.
Ei hmar biel khawsak harsat luot leia Mizoram-a inpĆŖm hlawl el sĆ»ngkuo iengzam um tĆ¢ng ei tia? SawrkĆ¢r skul ei rama ieng zam a uma? Nitina kĆ¢ia kumtin pawlsawm pass thei dinga į¹hang la ieng'am skul um a tia? UnĆ¢u ei um dĆ¢n lĆŖ khawsak dĆ¢n tak el tĆŖ hi nguntlĆ»ktaka sut chet chet chu a hun tah ie! Nehemia chun "Lalpa kei lĆŖ ka pa sungha'n i dĆ¢n kan lo bawsieta, Sienkhawm, aw Lalpa ka ngĆŖn che ka mitthli hi theinghil nĆ¢w," a lo tĆ® ang hin aw ei rengin hei ti thei in la chu ka va nuom de aw. Čhenkhat chun kei chu a rama um khawm kan nawh ei ti thei ie, Čhenkhat chun, a sĆ»nga chenghai suolna lei ei ti thei, Čhenkhat chun, an nĆ®'n an zir nĆ¢w ĆŖma khawm ei ti thei, a'n dikna į¹henkhat chu um vĆŖ ngĆŖi ka ring. Sienkhawm, kawrapsawn ei tĆ®hai khawm ku hi, mi mĆ¢wl mi narĆ¢na inį¹an a nih dĆŖr nawh. Hmar hnam sĆ»nga kohranhai khawm hei sui inlĆ¢, lo sin thĆ¢wa fĆ¢k zawngin an phun kohran pakhat khawm a la um dĆŖr lĆŖ, kei ka'n khĆ®na vĆŖ chu a suol lĆŖ a į¹ha ei tĆ®hai khawm ku hi, mithiem, mivarhai a'nthawka inį¹an nĆ®'n ka ngĆ¢i a; tling nĆ¢w inlĆ¢uin mi pasie lo sinthĆ¢w nĆ®tin nisa suok zuia thĆ¢w khawma, fakkhawp la nei zo lo khawpa harsa hai pawisa i zu pĆŖk chun tĆ» inam ie an lo lĆ¢k nĆ¢w el ding? Kawrap i dit nĆ¢w leh pe naw el la mĆ¢w? A petĆ» kha a kawrapa inngĆ¢i dĆŖr lo a latu intum tlat ti el khawm chu a'n dik zo chie am?
Chuleiin, ei hnam ei ram siemį¹hatna ding chun, ei um khawma, ei um nĆ¢w khawma, thuneitu ei ni khawma, ei ni nĆ¢w khawma "Gospel lĆŖ Politics" hi hmang kawp ei tĆ®u.
