~ John L Pulamte
Pa hmûr themthiem tâwpthang William Shakespeare-in, "Khawvêl hi lemchangna dawsâng a n'a, a sûnga chênghai hi lemchantuhai an nih..." a lo tî kha thudik tâwpkhâwk, rângkachak anga inngê kumkhuo ngâi lo ding chu a nih.
Lemchang thiem thiemhai dingchangna khawvêla hin mi tak le thu takin hmun an chang tlâwm tiel tiel a, sir de le hneng dawkin an um mêk zing chu a ni ta hi. Var le inpâk hlaw ding chun lemchang thiem a hung ṭûl ta a, a thiemhai tâ dingin bengvâr le fel hlawna a hung ni pei tah. Mi indik le mi ringumhai tâ dingin hmun ṭitum le ram nêlum lo niin, râl ram a lo chang tah.
Ringumna a tlâwm ta a, dikna a fam tah. Hmangaina le lunginsietnahaiin muol an mi liemsan mêk zing a, inngâinatna le inunâunahaiin an mi'n rel rûksan zo ta a nih. Inngâitlâwmna le thuhnuoirawlnahai an inkiltawi zo ta a, duâmna le inpâwngnêknahaiin chawngpu nîna an chang zo tah. Inremnain mikhuol chan changin, inhmêlmâknain sûngpui nâu chan a chang tah. Îtthîkna le elrelnahaiin khuol ṭha angin an mi châm chil a, a ram khuo le tui nîna changin, chatuona dingin an mi chên chil ta a nih. Âr chuk tlâk loa pawrchêna tinrêngin ei pawrchê zo ta a, thienghlimnahaiin pielrâl mi kâisanin, kîr zâi an rêl ta nawh.
Ei chêngna khawvêl hi mikhuol ramah a'n chang mêk a, manî khuo le tuia ngêi khawm chawngpu nîna khawm ei chang zo ta nawh. Muongna le inremna a bo zo ta a, râl rama khuolzin ang hi ei lo ni tah.
Ṭawngbâuin inremna thucha ei inhlân a, lungril ruok chun inhmêlmâkna thû ei thlung lem hlau thung. Thûin hmangaina thû ei inhlân a, a takin intheidâna thûin ei indêng zui nâwk hlak. Puo tieng hmêlah inditsakna le inlâwmpuina dâm ei suklang a, sûng tieng ruok chu îtthîkna le inchimnain ei sip. Hmâisanah innui hmêl ei suklang a, hnung tieng ruok chu insiet khumin ei inmel rum nâwk sî hlak.
Thûin inremna ei siem a, tîsain indona ei puocha lem hlak sî. Sûn varah hmangaina pâr rimtui ei inhlân a, zân thimah inhmêlmâkna chir diek dumin ei inthê thâng khum neng nung nâwk hlak. Nisa var hnuoiah Vântîrko angin mâwi le inzâum takin lâituol ei lêng a, thla var hnuoiah Adam suit-in suol rawng bâwl dingin Eden huon thim tieng ei pan nâwk dût dût hlak.
Khieng a chunga ei titi khawchâng suklanghai po po khi FACE MASK CULTURE huong sûnga lênga lemchangna khawvêla chênghai nun ze indik tak ei hung phawr langna a nih.
Tûlaia ei FACE MASK hmanghai hi Corona hrî laka himna dinga ei hmang khawm ni ta lovin, police laka himna le gate pass-na ding ringawta ei hmang hi a ni tak tah. Motor chuong lâi FACE MASK (Hmâi tuomna) ei bun seng a, a bun hun tak, mî le inhmû khâwm hunah ka hner nâl sen hi mi'n hmu naw pal an tih tî ni âwm fahranin ei hâwk/hlîp nâwk thip a. Ei motor tlân lâi Coronavirus-in a mi hung hnawt thlûr ang zie zângin tlân lâi chau ei bun fur a, ei châwl phât ei hlîp a, mansaah ei pâi lût nâwk dai a. Corona virus lâwm zâwng thaw ma ma hi ei lo thiem ie. Amiruokchu a lâwm zâwng thaw chu sietna a nih. A laka thil ṭha thaw chu damnawna dâm, thîna hiel dâm a ni si a.
Châng dangah hei pakâi pei inla. Thiemna po po lâia hlu lo tak chu lemchang thiem hi a ni el âwm. Thu tak a pâi naw a, inhlêmna chau a hring suok a, sietna'n a zui hlak. Ringtu nun le inkal êm êm el, setan thuomhnaw mâwi tak a nih.
Rawngbâwltu tehlêm (lemchang) chun a tehlêm bawk a hring suok a, an Pathien biek khawm milem tho a nih. Milem Pathien be na ná nà chu mithi biek an ni a, an rawngbâwlna khawm a hring ngai nawh. An thî ruol ruola thî hnîna chang ding an la nih.
FACE MASK hmangin mihriem lakah ei hmêl thup thei inla khawm, Pathien laka ruok chu ei hmêl (nîna) thup hmang thei a ni nawh.
Farisai nungchang, lemchangna hmâikâwr hi hlîp thla'ng ei tiu va, sûn vara ei thaw ngam lo chu zân thim hnuoia khawm thaw ngam naw ngam bawk ei tîu va. Manî nîna anga inlang ngam hi tum seng lem ei tîu khai.
Pa hmûr themthiem tâwpthang William Shakespeare-in, "Khawvêl hi lemchangna dawsâng a n'a, a sûnga chênghai hi lemchantuhai an nih..." a lo tî kha thudik tâwpkhâwk, rângkachak anga inngê kumkhuo ngâi lo ding chu a nih.
Lemchang thiem thiemhai dingchangna khawvêla hin mi tak le thu takin hmun an chang tlâwm tiel tiel a, sir de le hneng dawkin an um mêk zing chu a ni ta hi. Var le inpâk hlaw ding chun lemchang thiem a hung ṭûl ta a, a thiemhai tâ dingin bengvâr le fel hlawna a hung ni pei tah. Mi indik le mi ringumhai tâ dingin hmun ṭitum le ram nêlum lo niin, râl ram a lo chang tah.
Ringumna a tlâwm ta a, dikna a fam tah. Hmangaina le lunginsietnahaiin muol an mi liemsan mêk zing a, inngâinatna le inunâunahaiin an mi'n rel rûksan zo ta a nih. Inngâitlâwmna le thuhnuoirawlnahai an inkiltawi zo ta a, duâmna le inpâwngnêknahaiin chawngpu nîna an chang zo tah. Inremnain mikhuol chan changin, inhmêlmâknain sûngpui nâu chan a chang tah. Îtthîkna le elrelnahaiin khuol ṭha angin an mi châm chil a, a ram khuo le tui nîna changin, chatuona dingin an mi chên chil ta a nih. Âr chuk tlâk loa pawrchêna tinrêngin ei pawrchê zo ta a, thienghlimnahaiin pielrâl mi kâisanin, kîr zâi an rêl ta nawh.
Ei chêngna khawvêl hi mikhuol ramah a'n chang mêk a, manî khuo le tuia ngêi khawm chawngpu nîna khawm ei chang zo ta nawh. Muongna le inremna a bo zo ta a, râl rama khuolzin ang hi ei lo ni tah.
Ṭawngbâuin inremna thucha ei inhlân a, lungril ruok chun inhmêlmâkna thû ei thlung lem hlau thung. Thûin hmangaina thû ei inhlân a, a takin intheidâna thûin ei indêng zui nâwk hlak. Puo tieng hmêlah inditsakna le inlâwmpuina dâm ei suklang a, sûng tieng ruok chu îtthîkna le inchimnain ei sip. Hmâisanah innui hmêl ei suklang a, hnung tieng ruok chu insiet khumin ei inmel rum nâwk sî hlak.
Thûin inremna ei siem a, tîsain indona ei puocha lem hlak sî. Sûn varah hmangaina pâr rimtui ei inhlân a, zân thimah inhmêlmâkna chir diek dumin ei inthê thâng khum neng nung nâwk hlak. Nisa var hnuoiah Vântîrko angin mâwi le inzâum takin lâituol ei lêng a, thla var hnuoiah Adam suit-in suol rawng bâwl dingin Eden huon thim tieng ei pan nâwk dût dût hlak.
Khieng a chunga ei titi khawchâng suklanghai po po khi FACE MASK CULTURE huong sûnga lênga lemchangna khawvêla chênghai nun ze indik tak ei hung phawr langna a nih.
Tûlaia ei FACE MASK hmanghai hi Corona hrî laka himna dinga ei hmang khawm ni ta lovin, police laka himna le gate pass-na ding ringawta ei hmang hi a ni tak tah. Motor chuong lâi FACE MASK (Hmâi tuomna) ei bun seng a, a bun hun tak, mî le inhmû khâwm hunah ka hner nâl sen hi mi'n hmu naw pal an tih tî ni âwm fahranin ei hâwk/hlîp nâwk thip a. Ei motor tlân lâi Coronavirus-in a mi hung hnawt thlûr ang zie zângin tlân lâi chau ei bun fur a, ei châwl phât ei hlîp a, mansaah ei pâi lût nâwk dai a. Corona virus lâwm zâwng thaw ma ma hi ei lo thiem ie. Amiruokchu a lâwm zâwng thaw chu sietna a nih. A laka thil ṭha thaw chu damnawna dâm, thîna hiel dâm a ni si a.
Châng dangah hei pakâi pei inla. Thiemna po po lâia hlu lo tak chu lemchang thiem hi a ni el âwm. Thu tak a pâi naw a, inhlêmna chau a hring suok a, sietna'n a zui hlak. Ringtu nun le inkal êm êm el, setan thuomhnaw mâwi tak a nih.
Rawngbâwltu tehlêm (lemchang) chun a tehlêm bawk a hring suok a, an Pathien biek khawm milem tho a nih. Milem Pathien be na ná nà chu mithi biek an ni a, an rawngbâwlna khawm a hring ngai nawh. An thî ruol ruola thî hnîna chang ding an la nih.
FACE MASK hmangin mihriem lakah ei hmêl thup thei inla khawm, Pathien laka ruok chu ei hmêl (nîna) thup hmang thei a ni nawh.
Farisai nungchang, lemchangna hmâikâwr hi hlîp thla'ng ei tiu va, sûn vara ei thaw ngam lo chu zân thim hnuoia khawm thaw ngam naw ngam bawk ei tîu va. Manî nîna anga inlang ngam hi tum seng lem ei tîu khai.
