Bieltu MLA in Saikot Youth Club, Diamond Jubilee Souvenir a Tlangzar

Simon L Infimate
Oct. 23, 2018 hin Saikot Youth Club (SYC) in kum 60 a tlingna Diamond Jubilee lawmna le sinsiena Souvenir chu Pu T.N. Haokip, MLA, 59-Saikot A/C & President, MPCC in mipui tiem thei dingin a lo tlangzar tah. A man chu ₹ 200 a inthawk a chungtieng ngam zat zat a zawr a nih.

Hi Souvenir a Article pakhat LRS Puruolte in a ziek ei hung suklang zau a nih.

Vawisûnnia Ṭhalaihai ei pawimaw tak zet
- LRS Puruolte

"Thil thlâk danglam in nuom a, thil siemṭhat in nuom tak tak a ni chun a thlîrtu ninaw unla, a thawtu ngei ni ro. A thawtheitu ni dingin inchawmlût unla, siemṭhat in nuom a ni chun a entu ni lovin ṭhang ve pei ro."
- Barak Obama (President of USA)

Ei khawtlang, ei ram, ei hnam khawm nisienla, ei ngĂ®rhmun indiktak ei hang bichieng dĂŞk dĂŞk a, a sietnawna lai rĂŞng rĂŞng a lo um ta nawh! Ei ram Sawrkar ro inrĂŞlbawl dân siet tak zie hlak chu, mi pangngai ni phawt chun, mi mi hril el nilova mani mit le na ngeia hrietu seng ei nih deu vawng tah. Ei ram sawrkar rorĂŞl/inrĂŞlbawl dân siemáą­hatu dingin vawisĂ»nnia Ṭhalaihai hi ei pawimaw tak zet chu an' tah. Pensioner le kum tienga upa ve tak tah hai hung in Candidate dâm, áą­hangthar/áą­halaiha’n áą­awngna taka ei hmang el tah; sawrkar khawma a sawr nuom tah lo ha’n ram an hung invawi thar nawk thut hlak dâm, hrâtlai, vânglai hun a ram le hnam invawi dĂŞr bawk si lova pension hnunga ram le hnam hung invawi thar nawk chau dâm, Election Code of Conduct kal chu hrillo, ei Bible mi'n chĂ»ktirna khawm kala, tharum le sum hmanga, khĂŞl le in pawl neinuoia vote hmu tamna an' phawt leh nuom mei mei tah vawng dâm, taktak nisilova taktak anga inlanga hrât tah mei mei dâm ei ditnaw thu, umhmun/taptebul a ei inzawt kuol, ei inzawt kuol el hlak hai po po thlâk danglamna ding chun, vawisĂ»nnia áą­hangthar áą­halai hai hin ei ram hi ei invawi tak tak an' chun, ei biek Pathien ditdân ang taka indikna le huoisen taka kal ei pĂŞn suok a hun ve tah hle a nih.

United States of America (USA), ram changkâng le hausa tak anga ei ngai hlak ngei khawm, an ram economy a áą­ha hlei thei naw leiin tuta hma met khan an sawrkar an khâr (shut down) tawp el a ni kha. Khawvel pumpuiah an economy a tlâksietna khan a mi nghawng dân chu thu dang nisien, an economy a áą­hat nawna san pakhat chu an Foreign Policy lei a ni deu tak. A san tamtak um ve tho bawk sienla khawm, ram dang, buoina umnahai ah an sipaihai vĂŞnghimtu dingin an sie hlak bâkah, râlthuom siemna’n an sum tam tak a luongral hlak a, an sie bat khawmin a vawrtawp (Debt Ceiling) a tlung pha deu rawp hiel a. USA Economy buoi lai takin Barak Obama, USA President a nina san le tuta an inthlang nawk hun a khawm a hrât zawm nawk ta nawna san hai khawm nisienla an áą­halaihai lei lieu lieu a nih.

President Barak Obama ngei khawm la upa lo tak a ni a, áą­hangtharha’n an ram áą­huoitu dingin la naupang si, kalhmang hrie si, áą­halai ngaituona ang nei ve, áą­halai lungril anga ram hmasawnna kawnga an dit ang zawng sukpuitling thei an ditna chu suklangin, America Inthlang History-ah midum President an neina hmasatak a ni pha hiel a ni kha.

Ṭhalaihai kut a hin hrâtna a um a, India Democracy-ah khawm hin áą­halaiha’n ei vote hmangin ei ram hi ei siemáą­ha thei ve a nih, ti USA chanchin a’nthawk hin a chiengáą­ha hle awm ie. Hieng Youth Political Organisations (Mexican American Youth Organisation, The Free Child Project le National Youth Rights Association) lien tak tak USA a hin 1960 vel a inthawk khan a lo um tah a. USA ram hi khawvel-in ei ngaisânga a um ran theina san tak khawm hi an áą­halaihai hmalâkna lei lieu lieu a nih, ti naw thei an' nawh.

Venezuela ah khawm an Politik-a corruption le ram áą­huoituha’n áą­halaihai ngaisak lova thutlukna (Decision making) an siem hlak chu dit ta lovin, ṬHALAIHAI an hung ngĂ®r suok a, an ram Politik an sawi hnĂ®ng a nih. Hieng áą­halaihai hi Political Party hran hran a in zieklĂ»thai an nih. Nisienlakhawm, an ram inrĂŞlbawlna ah siem áą­hat áą­ul a um chun, an thlĂ®rna party ah an nina an inhliekhu tir ve ngai nawh. Ram siemáą­hatna kawnga chun ei party ngaidân/ideology a ni nawh, an ti ngai nawh. Ram áą­hatna ding, Ram a hung damna ding a ni phawt chun, an ram lakah an ringumna an zawr phal ve ngai nawh. Ram inkeiáą­huoina ah ram rorĂŞltuha’n suk diknaw an nei hai chu áą­halaihai neutral a um hai le party a inzieklĂ»thai khawm, an áą­hang inruol áą­hup hlak. Eini Ṭhalaihai khawm hin chuongang chu ei thaw ve thei. Tuta ei umna ram le delna hmun chit hai hi ei ram chu a nih a. A sietna lai siemáą­hat chu Ṭhalaihai mawphurna a nih. Hi khawvel a hin “KA” ti ding ram dang ei nei nawh. Tuta ei bubitna hmun hmun hai hi ei ram chu a ni ve zing! VawisĂ»nnia Ṭhalaihai hi hun la hung um pei dinga ei ram áą­huoitu dinghai chu ei nih bâkah ei ram siemáą­hatu ding eini áą­halaihai bâk chu an um chuong nawh! Chuchu, eini Krista hnungzuitu Kristien Ṭhalaihai le Saikot Youth Club (SYC) lem lem chun ei thaw ding tak laia mi khawm a nih.

Afghanistan a khawm ṬHALAI PAWL 1400 (Persian Calendar dungzuia sie 2020 tina a nih) ti a ngĂ®r a, 2020 a chun political party ni an tum thu an puong tah a nih. Afghanistan chu ram buoi tak, helpawl Al Qaida thuneina le Muslim sakhuona kulmĂ»t taka fepuina le anni laia um hnam hran hran inngeilo tak tak umkhawm, indo zing zing hlak an nih. Chu zingsa hman chun tuhin an áą­halaihai har suokin, ei ram hi áą­halaihai mawphurna a nih, tiin hrâttakin áą­halai pawl an hung ngĂ®r suok a, harsatna tamtak kârah Sawrkar mumal tak nei theina di’n hma an lâk mĂŞk a nih. Ei ram hi Afghanistan ram nĂŞka zalĂŞn lem daih ei nih a, Ṭhalai lekha thiem tak tak, huoisen tak tak le hmathlĂ®r áą­ha tak tak neihai hi ei áą­halem daih ring a um. Pathien hring neitu le bietu, Krista hnungzuitu inti ei nih a, ei kawl-le-kieng le khawvel pumpui hriet thei dingin Ṭhalaihai hin hieng Muslim Ṭhalaihai hi khĂŞk suok khal ei tiu khai. Ei hnung hung zui lem raw hai seh. Afghanistan áą­halaiha’n eini áą­halai huoisen tak takhai hnung zuiin, ei ram lamhraw mĂŞk siemáą­ha ding hin pĂŞn suok vat ei tiu.

Kuwait chu ram chiterek chau, Iraq President Saddam Hussein-in 1991 a a rĂ»n kha a nih a, Gulf War tia ei hrietlâr ĂŞm ĂŞm kha, United Nations fethlengin USA le an thlawppui ram sipaiha’n Iraq an indo puia, Kuwait chu sanhimin a um tah a ni kha. An ram ro inrĂŞlna chu a fe pei a, Corruption le rorĂŞlna indik lovin an ram chu a hung tlâk buok ve nawk tah pei a, an ṬHALAIHAI chun chuchu hmu thei tah lovin, Ṭhalai Pawl hrât tak Civil Democratic Movement (CDM) an indin tah a nih. Lungril hmunkhat putin, rorĂŞlna indik a um theina di’n, an tum tak Political Reform (an ram roinrĂŞl dân thlâkdanglam) a um theina dingin, an political party hai chu an ram siemáą­hatna kawngah áą­hangruol dinga an ditna chu sukhlawtling tumin, opposition party áą­ha sukhrât dingin 2006 khan hma an lâk ṭân a. 2009 khawm khan Kuwait Prime Minister, Sheikh Nasser Al Mohammad Al Sabah chu áą­halaihai chun thlâk dingin movement an siem a, 2011 khan an Prime Minister chu fâkrĂ»k thubuoi (Corruption Scandal) leiin an bân pha tah hiel a nih. Hun hung fe peiin, Opposition-hai leh an ram siemáą­hat an tumna ah an thu an hung inhmu ta naw zeu zeu áą­an a, áą­halaihai hmakhuo ngaisaka hma la dinga opposition tiengin an ram rorĂŞl khawl an nawr hrât thei ta nawna leiin, 2012 khan 2013 a’nthawk chun Political Party ni tadingin hma an lâk ding thu an lo puong suok tah nghe nghe a ni kha.

Europe, Asia ram a khawm nisien, hmun dang dang a hai Ṭhalaihai khawvel a ni tak zie hi áą­halaiha’n politik lĂ»tchilin hma an lâk peia, an politik kalhmang leiin danglamna tam tak an intlun mĂŞk a nih. East le West Germany pumkhat a siem nawk theitu khawm an Ṭhalaihai hmalâkna lei a nih. Myanmar sawrkar inthlâkdanglam mĂŞkna khawm an áą­halaihai lei a nih. Anni lem lem chu an áą­halai, hlasakthiem hai chenin ram siemáą­hatna sin an thaw a, Iron Cross (Band pakhat) lem chun hla’n an ram an invawizie an inzawt nasa taluo a, Jail an intâng pha hiel a nih! Hiengang áą­halai Political Organisation-hai hi khawvel ah za (100) chuong dai an um dĂŞr tah! India ram a khawm hin chuongang áą­halai pawlhai chu an um ve tho ta hlak a chu, India Politik boruok sie taluo ringawt lei hin chuong áą­halaihai chu a lo fâkral/fâksiet nawk pei hlak a ni tak el awm! Chulei pei chu ni ngei a tih. State áą­henkhat le India ram hmun hran hran haia khawm Mipui/Vântlâng Pawl (Aam Admi Party/AAP) indin hiel a lo áą­ul el tah khawm! Election a hai khawm an hung ngĂ®r áą­an ve mĂŞk a. Tulem hin chu India khawpui tak, New Delhi ah ináą­anin India ram pumpui ah nasataka Corruption dona sin le hmasawnna lampui tum tum le mipui tadinga hamáą­hatna chi tum tum hai induong suok a, suk dik ngei tumin, hma a lâk mĂŞk a, India khawpui New Delhi ah tuhin thiem le thiem lovin sawrkarna a hung chalai áą­an ve mĂŞk tah a nih. (Party symbol khawm eini Indian Society a Corruption-in hmun tin deu thaw suk pawrche a, suk hnawk a, thang neng nung el tah hai, rimse veng vung el tah, mihriem tading khawma hrisĂŞllo, thu rak tah hai phĂ®tfaina ding ni awm tak le inentirna ni awm tak Tuol Hmunphi a ni nghe nghe a nih. Hmunphi chĂ®ng a hlawk zie Party policy pakhat a hmang a, Hmunphi sumdawngna tienga ram sukhmasawn tum chu ni naw tawp a tih. Ei ram suksietu Corruption, do hi a thupui tak pakhat a ni tlat a…)

Congress Ṭhuoitu le India Prime Minister la hung ni ngei dinga mi tamtak lo beisei mêk, Pu-Tlangvâl, Rahul Gandhi chun, election campaign le lecture a neina haiah, Ṭhalaihai Indian Politics a lût le in hmang dingin induthaw takin a fiel rawp tah hlak a. Tuiṭhaphai a hung inzinna hmasatak ṭum le Peace Ground, Tuibuong a election campaign-a a hung ṭum 2nd April 2009 khawm khan a hril nghe nghe. Zuk ngaituo vuot a, ramtin ngaituo chun, eini laia ding ruok chun ṭhalai, la naupang (la junior) si tading lem chun Party tam tak lo inṭhuoi hlak dân enin le Seniority a thil a fe pei hlak bawk si leiin, beisei (hope) taktak ding/umzie um bêk bêk ding chun an lang naw el thei. Amiruokchu, ei rama Rorêlna indik sawrkar indin a, chu hnuoia, ṭhalaihai hmakhuo ngaituoa sawrkar siem hi ṭhalaihai mawphurna a ni tlat si leiin. To el thei ding ei nih tah nawh. India rama ṭhalaihai el khawm nilo, ram dang ṭhalaihai entawn tlâkin, ei ram siemṭhatna kawng ah vawisûnnia ṭhalaihai ei pawimaw tak zet a nih!

Chu ruol ruol chun, tha hrat lai, áą­halaihai Saikot Youth Club (SYC) khawm hi lungruol tak le áą­hangruol a inzawmkhawmin, hma ei lâk tak tak a hun ve tah hle el. Ram indin tharin, beiseina thar ei ram a hin intlung tir ei tiu. Nangni, keini inti ti ta lovin, ei vangkhawpui Saikot le Saikot Sub-Division mipui ta ding ngei khawmin ei mawphurna pawimaw tak hi hlen suok di’n kal hang pĂŞn suok tak tak ei tiu le…

“Tomorrow belongs to today’s youth.” (ZĂ®ngah khi vawisĂ»nnia áą­halaihai ta a nih/ZĂ®ng hun khi vawisĂ»nnia áą­halaihai chunga innghat a nih.)

A tawp takah Dutch hai áą­awngbau hi ei lungril le eini lo nunpui ve ngei dingin dit a um. "Pathien-in khawvel a siem a, Dutch ha'n Holland (Netherland) kan siem." an ti hlak a, eini khawm ei chengna a siemtu ni seng ei tiu...
Tags

#buttons=(Ok, Go it!) #days=(20)

Our website uses cookies to enhance your experience. Learn More
Ok, Go it!
To Top