~ Ramthienghlim Varte, VIRTHLI Columnist

                
Nongpoh, Ribhoi District Hqrs. Meghalaya DC Ofis a thawding ka nei nuol leiin fe dingin ruol ṭhenkhat an nuomve el rawm tiin ka phone kuol tawla chuh anlo remchang tawlnaw leiin ka khat a fe dingin kan siem a. Nongpoh hi Shillong a inthawk 60 km. vela hla Guwahati le inkar a um a na. Kum 2002, May, 11-a ka Car a eksiden (accident) ruoltha hai leh tuok a, a hmun a mi buoipuituhai chun damsuok dinga mi ringlo, beidawng taka kan invaina hmun a nih.
            
Zing khuo a hung var a, ka zingtho chuh a danglam rieu el a. Nongpoh fe khawm chuh ni dangnaw ang takin inhawkna rieu ka nei tlat. Thothang tha em emin lekha pawimaw ka chawi dinghai chuh ka siem a dar 7:15 Am-in ka suok nghal a. Shillong Civil Hospital bulah Guwahati tieng fe ding Motor kalo nghak a. Bus pakhat Super Sonic ML.05/2327 ruok deu el a hung tlan a, chun ka lut a vawitiengpang thlar thumna tukver bulah kan thung tah a nih.
            
Minute sawmvel kan tlan hnungin passenger iemanizat an hunglut huk a, thenkhatin a hnungtieng an pan sap sap a, ka thungna changtiengpang ruok chuh vangnei inti deuvin nuhmei pakhat a hung inthung chawtel a. Chun kan tlan ta pei a, ka sira inthung nu chun a bag a phawrin a rawmawl a lak suok a, a hmai a hruk, helhawl invawi ni awm takin a chang a chang a, iemani chen kan tlan chun  ka mit sirin ka hei bi dek dek a, nu lien nilo, a bieng inki deu met, sam sei, khak inzum , Khasi ( Bakthak ) nunghak inthuom dan indik tak a inchei, a zakuo rawng le inmil em em Sweater Zawngrawng a hak bawk a. A taksa le an thuomna rawng chuh an hme  hle’n ka hriet a, Mawza inphan deu bunin a taksa inno zie an hriet thei a. A hmur Lipstick sen hlerhlur nilo inhme tawka  innal ani leiin a rawng leh an hme hlie hlie’n ka hriet ta pei a. Kan tlan hla deu deu, ka belchieng deu deu, tha kati deu deu. Biek ka nuom em leiin iengtinam aw ti a kan ngaituo lai lamkawi kan hei tlan a, a nuom thu ni hran lovin a darin ami hung suk deu zawt a, Oh! Sorry a hung ti zet chuh kan ring hman bik nawh. No problem, where’re you going? ka hei ti zui nghal a. ‘NONGPOH’ ti chauvin ami dawn a. Kan to nawk veng veng a. Ka bag a Kwai (Kwai hih Kuva tina ana, Kwai inpek hih inngainatna entirna’n an thaw hlak) ka hei phawrsuokve a,’ i fakve ding’ ka hei ti chun ‘NO THANK YOU’ ti ringawtin ami hei sang nawk a, Lamkawi ah kan hei innawt deu zawt zawt khawmin ami ngaisak nawh.
            
Bahara (Fare) an hung dawl a, Rs 500/- note a pek a conductor-in pawisa nawi a neinaw leiin kei ami hung hnive le inruolin, Rs 100/- ka phawr dawk nghal a, pawisa nawi ka nei ti a hmu ngei ngei dingin ka hei suklang bawk. Conductor-in ‘change  please’ a mi hung ti zet chuh ka phawirang kher el. Ka pek nghal a, ka kawla thungnu pawisa chuh a pekfel nghal a. Chun, innui deu satin ami en a, chun ka nel sawt leiin khawlai fe ding am kan dawn tah chawt a, ‘NONGPOH’ ati a ka thisen zungzam chuh a hung chang deu sup sup tanin ka hriet a. Iem ithaw ding ti kan dawn nawk nghal a, ‘Ribhoi College, Nongpoh a Lecturer sinthaw ka nih’, ieng department am-‘Department of Pol.Science’ tiin ami dawn nawk ta pei a.
            
Shillong a hin kum tam fut el sawrkar sinthawin ka um tah a, a rammi nunghakhai hih hmeltha mit la ngawi ngawi ka hmu tlawm hle a. Hmel changkang deu le pieng infuk deuhai hi a tlangpuiin hnamdang le inchawkpawl anni tlangpui a, ama ruok hi chuh chuongang hmel put chuh an nawh. A hming hriet tumin ka hei helkuol vel ta ngat ngat a tawp ah kan dawn tah chawt el a. ‘KONG ROSE’ ka nih. tiin ami hril tah a. (Kong ti hi Khasi  tawng ana, Hotunu, Pi, tina le nuhmei inza taka kona a nih). A hming ami hei hril zo chun ka Compound sukmawitu dinga Rose kung ka phun a par senduk vang ka en nghawk ngainaw,  zingkar ka thova mi sukhlim em em hlak tu Rose parmawi tak el hai chuh ka hrietsuok a. Nongpoh kan tlung a Ribhoi College lam peng kan thlung chun ami tum san tah a.

ANDY ROSE KHAWVEL NUN

Nongpoh DC ofis  ka thlung chun kan hmupui ding Kong Anita nufel le tawngbau zang deu el ani leiin thawding chuh ami hril a, kan inhmupui dinghai leh, keikhawm chun ka hei invir ve vat vat zo chun thingpui dawn ei tih ka ti a. Chun ramtin kan hril tan tah a. Nongpoh  ah Ribhoi College hi iengtik a um am ti kan dawn a, Anita chun Dr D.D.Lapang Chief Minister ani hmasataka an din pui nin ka hriet a ti a, hi College Lecturer Kong Rose Shillong a inthawk Bus ah kan hung chuong hmunkhat  thu ka hril a. Andy Rose  ka ruoltha tak Shillong St. Anthony’s College a ka class mate ani khah ti a mi hril a. Chun kan thuok huoi a, thingpui dawn pum chun a chanchin ami hril tah a.

Ka ruolnu Andy Rose hi nulepa thuawi thei tak le lekha thiem thei, insung khawsa thei tak anni bawk leiin inhawi deuvin College a sinthaw an tah hi. Amiruokchuh, Mizo tlangval ngaizawng a nei a, a nulepa’n an ditpui naw leiin tuchen hin ngaizawng le pasal khawm ngaituo nuomlova um a nih. Kan inbieknawna a sawt ta a iem a chang hei phone ka tih tiin. A Mobile a laksuok a, a hei biek  nghal a, an tawng mawl mawl a,  an innui a, an inbiek laklaw lai “Mizo in naw” tin ami hung indawn a.  Hmar am, Mizo ka hril hman nawh. An inbiek lai zing chun Kong Andy Rose mifel ani ka ring a, inhmelhrietpui ka nuom reng reng, a contact No. ami pek phal am hei indawn nghal rawh ka ti a. An inbiekzo chun ama hi a bielpa khah Mizo ani bawk leiin nangni mi hih a ngaina thei el, tiin a number chuh ami pek nghal a. Kei chun, i ruolnu chuh lungsiet ava um de aw, ka ti a. Anita chun, ‘A ni ngei, kan society-a nuhmei-pasal innei le insung rorel dan hi kan ditnaw a pasal rorelna insung le khawtlang rorelna society a um hi kan nuom thu kan hril hlak a, keikhawm ka pasal chuh hnamdang a nih’ tiin. Chun Kong Andy Rose ka lunginsietna a zuol sawt a.

DC ofis ka dawrpui ding le ka sinthaw pawimaw zuolhai ka thaw zo tah bawk leiin Kong Anita le chun kan inthe tah a, a number ka nei tah bawk leiin ka hei phone a, Shillong tieng intlawnpui dingin ka hei fiel nghal a, Ribhoi College lampeng a khan milo nghak rawh a hung ti a. A thu a muk tan ding nin ka hriet a , ka lawm hle.

Ribhoi College lampeng a chun kalo nghak ta ngat ngat a, zantieng dar 5:00 khawm chun ala hung nawh. Ka beidawngin lo fesan dingin Bus ka nghak ta lem a, passenger an tam em leiin a dang kalo nghak nawk a, chuonglai tak chun a ruolhai leh Car-in an hung tlan a, Ribhoi College a sinthaw vawng an ni a, a ruolhai chuh ami hei introduce vat vat a, ama nek hmanin a ruolhai chuh an tawng nuom lem a, chun ka chang a par deu hlek a, Shillong tieng kan hung pan tah a nih.

HMANGAINA CHULLO

An ruolpa chun Car a khal a hma tieng a ruolhai chuh innel takin an inthung a, Andy Rose chun anni hi nulepa hrietpui a indit le innei dinga um, kan College a Lecturer ve ve an nih  ti ami hril a. Iemani chen kan tlan hnung chun kan chawl a, dawr a thil inchaw dingin a ruolhai chuh an suok a panglum sukdeina dingin tui inthieng fridge a dei dap a an sie chuh an hung laka bur khat ve ve an mihung pek a, dei rawng rawngin kan hei dawn chuh ngaituona rik tak khawm chuh a hung zang sawng sawngin ka hriet.

A chanchin Kong Anita’n ami hril ka hriet sa ani leiin a hmel ka hei hmu chun ka lunginsiet ngawi ngawi a, Andy Rose hmel hi  ka mit a ding chun Rose par mawitak ang ana, a hming hi a put zo hle; amiruokchuh, hmangaina leiin a hlutna le a rim inhnikna ruok chuh chun le zuo nunrawng thlipuiin alo nuoisiet tah ani ti ka hriet leiin ka lunginsietna a zuol a, lungril lo kawidar tah siemthat thei ni talo nun, hnem tumna lungril nei pumin Artuite dawm takin thiem le innem rieiin a chanchin ka hei indawn hmatiem a. ‘Ka dittak ka nulepa’n ka nei an remtinaw leiin kei chuh khawvel a hin kawppui le ngaizawng nei a lungril sawl taka nun hmang hi  ka tum ta naw a; Collega ka sinthaw khawm hi ka sunghaiin anlo buoipui a ka thawkve mei mei a nih’ a ti a. Ama chuh tu am ti kan dawn nawk a, ‘Mizo tlangval, College ka kai lai a inhmelhrie kan na, apa chuh Mizoram Synod a sinthaw ani leiin a fel a, a nungchang khawm a tha, kan inmilin ka ngai thei khawp el. Ka sunghaiin kan inkawp an remti sinaw leiin mawinaw taka khawtlang sirde le rel a kan um a remtinaw leiin an chukna a zova charin Aizawl tieng ami suoksan a, tuhin chuh nuhmei a nei tah a Aizawl, Mizoram ah sinthawin an um, vawisun chen hin ka ngaina ala bo thei nawh’ tiin. A hmel ngui rieuvin ka va hei lunginsiet em em de aw. Rose lungngai dernaw, ama neka tha le hmangaitu che…. Ka hrilzo hma’n ‘ Ama anga ka ngainat khawvel mihriem an um ka ring thei…. hrilzawm theilovin iemani chen a to veng veng a… a tawpa ah, Anita le ka ruol dang danghai hlak pasal an nei tawl vawng tah, ati a, Chun, Nangkhawm Mizo innaw ? ami ti a, kei chun Hmar kana, ka tittle chuh Varte a nih tiin. Ama chun Varte hai chuh Mizo an ni naw a maw ? Mizo ruoltha ka nei hai Varte khawm an um a,  Mami Varte khawm Mizo ani hi te ami ti a, Mizo tawngkhawm a thaw thei pher phuor.

Chuonga kan hohlim sung chun Shillong kan tlung el ding an ta, kan ruol hmatienga inthunghai  khawm inhawi an ti a kan inngaisak hman nawh. Umium ( Barapani ) kan tlung tah a, lamkawl a Barapani tuikhuop (Dam)-a Nga an manhai lien deu deu el zawrin anlo khai fer fur a, an hnik bik em leiin a man khawm an suk tam a, Kg 3 vela lien pahni kan chawk ve a, pakhat chuh Andy sunghai le an hme ding tiin ka pek a, a lawm kher el. Ami hrietzingna dinga a lawmzawng thaw hi ka thiltum ani leiin kei khawm ka lawm. Shillong tlungna ding minute 15 vel kan la nei a, keikhawm ka chanchin inphalam derlovin ka hrilve tah a, a hmun za a the a hmunkhat khawm ka hril zo hman Shillong kan thlung ta a, nuhmei-pasal inkar hmangaina lei a tuoksuol tuok ve ve tah kan lo ni zing el. (Kum 2007 May 11 a kan zinna thu ka ziek tah,  ka siena ka hriet  tanaw lei a ka to san tahnung, vangnei thlak takin ka file kil khat a mi ka phawrsuok hlauhva  Kan zinna XII tiin ka hung insuo a nih. A thu le hla izira belsa met  khawm a um). Kan zinna –XIII  next.

Post a Comment

Powered by Blogger.