~ Rev.Kh.Thang Dailo


Mizorama lêngzêm hla saktu pawl The Blue Corn haiin 'Krismas Nangnên' ti hla an sak chun Zoram khawvel a dêng suok a. Nunghak tlangval tam tak Krismas hmang dinga an inbuotsai dân, le tûng dân hi hla hin a suklang hle a. Hi hun le ni hlimum, kumkhat sûnga an lo intûng hi ngaizawnghai le hmang kop nuomna lungril chun a zêm buoi vel el chu niin an lang. Mi puitling deu ta hai khawm tlangsâm par a hung kumûm ei hei hmu hin chu lungril ah Bethlehem dar ri ei hriet a, vairam le hmun dang tienga umhai khawma khuo le vêng tienga Krismas hmanga fena ding rêl le vuongna ṭiket ngaituoin ei inphu sup sup el a nih. Hieng ang lawma ei ngaipoimaw le ngaihlut nî hmang dingin tukum nang iengtin am i lo inbuotsai a ?

A hnuoia ang hin tawite in, tukum Krismas ei hmang ding hi ka lo inngaituo ve dân le ei hriet dinga thra nia ka hriet ka hung ziek ve a nih.

“Chun, Simeon chun anni chu mal a sawma, a nu Mari kuomah, ngai rawh, hi Naupang hi Israel lai mi tam tak tlûkna ding le tungdingna dinga ruot a na, inchikna mi sawisêl rop leh; Chun, nanga lunglai khom kawlhnâmin la sun thleng a tih.....”(Luke 2:34-35)

“Khawvel a hin inremna(peace) inlêngtir ding hung ka ni mi sawn naw ro, Inremna inlêngtir dinga hung kan nawh a, kawlhnâm inlengtir dinga hung ka ni lem”(Mat 10:34).

            Krismas hun hi Kristienhai ta dinga ni hlimum a ni leiin hlim le lawm taka hmang ding chu a ni ngei el. Lawmna ni a ni leiin naupanghai chun thil thar neiin, nunghak tlangvalhai khoma mani ngaizawnghai leh a hlim thei ang taka hmang, puitlinghai khawma lawm leia thilpek mihai kuoma pêkna hun, kohran khoma Sandamtu naute hung pieng lawma ruoi thre dur durna hun ah ei ngai a. Chun, ei khawvel nitin harsatna le beidongna theinghil tehlêm thaw a, hi ni a hin chu hlim le lawm taka um tumna khawm ei nei hi thil awm tak chu a nih. Amiruokchu ei Bible châng târlang, Krismas zâta ei châng thlang laia thrang hlak hi ei en le ngaituo chieng chun Krismas thucha (message), ei ngaituo le hril zen zen lo a um tlat el. Chu thucha(message) chu Simeon-in Pathien biekina Naute Isu chu a'n hlân khan a hril a nih a. Hlimna nikhuo le lawmna nikhuoa hril chi chu a hoi naw vieu el.

Simeon kha Lalpa Thlarau Thienghlim meuvin, Isu Krista chu a hmu  hma khata thi lo dinga a hril kha a na. Nghâkhla taka a lo nghâk ngat ngat, naute Isu a hmûna hmasa taka, a(naute) chungchâng a hril hi  poimaw a ti hle chu ning a tih.

Chu thucha chu Isu - Krista chu inremna inlêngtir ding ni lovin 'kawlhnâm' inlêngtir ding a ni zie thu a nih. Ama Isu Krista khawmin, “Inremna inlêngtir dinga hung kan nawh a, kawlhnâm inlêngtir dinga hung ka ni lem” a ti a ni kha. Isu Krista hung pieng leiin Herod chun naute poitawklo tam tak a thata; kohran hmasa (ringtu) nasa taka sukduda an nih a, Nero hun laiin Kristien tam tak thatin an um a. Vawisun chen hin ringtu sukdudana a la um. Tulai hnai el a khom India ram Orissa ah Graham Staines hai parêng that an ni kha.

Simeon thuhril (message) hi Isu tuorna le râpthlâk taka that a nina ding le ringtuhai sukdudana um ding thu Thuthungthar a hrilna hmasa tak niin Bible sûttu hai chun an hril. Ringtu lampui hraw hi lampui inhoi a ni naw zie hi thucha a inthok hin ei hriet thei bok a. Tulai khawvel pumpui le ei khuo le vênga thil um dân ei hei en a. Ralmuongna nêkin kawlhnâm inlet le raltritna hmun a hung ni lem tah a.

Chuleichun tukum Krismas hun hi khawvel buoina le harsatna theinghil tehlêm thaw a, insukhlimna dinga ei lo inbuotsai a ni chun hi thucha poimaw tak, Krista Piengna thu le inzoma Simeon hril hi ei dawng naw tri a um hle el. 'Krismas nang nên' ti boruok a, Sikpuiruoi le festival danghai anga hlimhlopna ni dinga ei lo intûng a ni chun a poi awm ngei.

Ei hril nuom tak chu- Hi khawvel harsatna tinrêng laka mi humhim ding le thilmak(miracle) threnkhat hmanga hringnun inkhakbuoi a inthoka mi sansuok dinga hung pieng a ni noh. Chuong ang thlipui chun a mi hung not zing ding a nih. Hi khawvêl mihriem damnaw le seta (sick and  perverted) sukhmasawn tumna hi khawvêl ah tawp naw ni. Amiruokchu khawvel hi thrat le inhoi nêkin a rinumin a se deu deu ding nia hriet a nih. Tulaia khawvelin an buoipui tak, 'climate change' leia boruok danglam, tuilien, thlipui etc. hai hi khawvel siet tieng pan zie entirna a nih. Chun, khawvel rambung tina thruoitu le United Nations Organisation(UNO) a hai inremna, inremna tia an khêk khoma ieng khom a ra suok tak tak ta nawh. Lalpa Isu Krista chun, Inremna inlêngtir dinga hung kan nawh a, kawlhnâm inlêngtir dinga hung ka ni lem” a ti hi tulai khawvel umdân le ringtuhai thil tuok ding a hrilna a nih.

Amiruokchu Isu Krista chun, “Thlamuongna ka mâk pêk cheu hi; keima thlamuongna ka mâk pêk cheua; kawvelin a pêk ang cheuin ka pêk naw cheu hi”(John14:27) a lo tih a. Chu thlamuongna chu mi petu dinga hung pieng a nih. Chuleichun chu thlamuongna (Prince of Peace) neitu ei ni chun khawvel harsatna le buoina chu ei tuor muolsuk cho ni lovin ei hringnun ah thlamuongna mak tak le hnena nun chu ei chang ding a nih.

Thlamuongna indik suklangna dingin chanchin pakhat hril ei tih: England rama kohran pakhat Thralaipawl chun, Lemziek inruolsiekna (Painting competition) an thawa. Chu inruolsiekna thupui chu ‘Peace and Tranquility’ (Râlmuongna le hmun-hadam) ti a nih. Endiktuhai chun liemziek tam tak a inthokin pahni (finalist) an thlang suok a.

A pakhat lem chu dîl (lake) lim, hlobet hring dup le thing kung mawi em emin a huolvêl, a khêl tieng hla taka vûrin a baw tlâng mawi tak el chu dîl tuia, a thla(lim) mawi em ema inlang chu a nih a. Ralmuongum le inhoi hmel hi a put hlie hlie el. Chun, milim hnuoia chun, “A ma chun hlohna hring dup hmunahai a mîn boktir hlaka; chawlna tui pangahai a mi thruoi hlak”(Sam 23:2) a ziek boka.

Milim dang ve thung chu vatebû(nest), thingzâr a sep a nih. Chu thingkung chu vadung khokrok takel, a tui so inhuom bur bur el kama mawng a nih. Tui a hung lien chânga chîm le lênhmang trium khopin vatebu chun tui chu a hnai a. Chu hmun le hmâng chu râlmuongum le hmun-hadam ti ding chu a ni naw khop el. Amiruokchu vatebû a chun, vate pakhat ralmuong êm êm le buoina nei hrim hrim lo anga bok a um a. Chu milim hnuoia chun, “Thina hlim ruom hraw lang khom, thil thranaw hrim hrim tri naw ning; nang ka kuomah i um sia”(Sam 23:4) tia ziek a um a. Endiktuhai chu harsa ti takin, Vatebû le vate lim chu lawmman hmu dingin an thlang tah a. Khawvel harsatnahai hi zâmsan thei naw inla khom lungmuongna mak tak el chu Krista zarin ei nei thei.

Chu hlimna le thlamuongna thurûk, khawvelin a pêk ang nilo chu dong dingin lo inbuotsai ei ta. Kristmas lawmum le hlimum hmang seng ei tiu.




November 30, 2014
Pune



Post a Comment

Powered by Blogger.